Bộ sách đã trở thành hiện tượng toàn cầu với hơn 32 triệu bản được bán ra. Lý do là vì "Cha Giàu Cha Nghèo" không đưa ra những công thức toán học và lý thuyết tài chính phức tạp, thay vào đó, bộ sách đem lại cho bạn là một cuộc cách mạng về tư duy tiền bạc qua ngôn ngữ bình dị của Robert Kiyosaki.
Tuy nổi tiếng, tác giả Robert Kiyosaki và bộ sách "Cha Giàu Cha Nghèo" cũng không ít tai tiếng. Tác giả từng bị truyền thông phương Tây bóc trần về việc nhân vật "Cha Giàu" thực chất chỉ là một sản phẩm hư cấu chứ không có thật ngoài đời, bản thân ông cũng từng phải nộp đơn tuyên bố phá sản cho một trong các công ty của mình vào năm 2012. Nhiều chuyên gia tài chính hàng năm vẫn lên tiếng cảnh báo độc giả rằng, những lời khuyên trong sách của Robert là những mánh khóe đầu tư rủi ro cao, mang tính chất "lách luật" và cổ xúy tư duy làm giàu bất chấp cực kỳ nguy hiểm.
Bộ sách có 13 tập nhưng thực ra có rất nhiều thông tin lặp đi lặp lại, kiểu như "vắt sữa" thương hiệu. Thậm chí, một số công cụ làm giàu trong sách mang đậm đặc trưng của bối cảnh kinh tế Mỹ những năm 1990, nếu áp dụng một cách máy móc vào thị trường Việt Nam hiện tại, bạn rất dễ phải trả giá bằng việc vỡ nợ hoặc vướng vào vòng lao lý.
Đó là lý do mình viết bài này. Nếu bạn không có thời gian để cày trọn bộ 13 tập sách, mình đã thay bạn đọc với một cái đầu lạnh và một bộ lọc cực kỳ khắt khe. Bài viết này sẽ giúp bạn bóc tách, chắt lọc những tư duy tài chính tinh túy nhất, thực tế nhất của "Cha Giàu Cha Nghèo" để bạn có thể ứng dụng ngay mà không cần phải tốn thời gian đọc cả bộ sách có nhiều thông tin lặp đi lặp lại.
一一一一一
Tập 1: Phân biệt Tài sản với Tiêu sản
Người nghèo và người trung lưu thường mua "tiêu sản" nhưng lại lầm tưởng đó là "tài sản".
-
Theo Robert Kiyosaki:
-
Tài sản (Assets): Là thứ bỏ tiền vào túi bạn.
-
Tiêu sản (Liabilities): Là thứ lấy tiền ra khỏi túi bạn.
-
-
Ví dụ: Mua nhà
-
Hầu hết mọi người đều nghĩ khi mua nhà thì mình đã sở hữu một tài sản lớn. Nhưng theo Robert, nếu bạn mua một căn nhà trả góp, mỗi tháng bạn phải bỏ tiền ra để trả tiền gốc, tiền lãi ngân hàng, tiền thuế, tiền bảo trì, tiền điện nước... thì căn nhà đó đang liên tục lấy tiền ra khỏi túi bạn → Nó là Tiêu sản.
-
Ngược lại, nếu bạn mua căn nhà đó rồi cho thuê. Mỗi tháng sau khi trừ hết chi phí vận hành và lãi vay vẫn dư ra một khoản bỏ vào tài khoản của bạn → Lúc này, căn nhà mới chính thức là Tài sản.
-
-
Tóm lại, để giàu, bạn nên tập trung vào việc mua Tài sản (cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản, bản quyền trí tuệ). Đừng mua Tiêu sản nhưng lại nghĩ đó là Tài sản (xe hơi trả góp, điện thoại đời mới, thời trang hàng hiệu).
Tập 2: Kim Tứ Đồ
Tác giả chia cách thức kiếm tiền của nhân loại thành 4 nhóm (Kim Tứ Đồ).
-
Nửa bên trái Kim Tứ Đồ (Bán sức lao động lấy tiền):
-
Nhóm L (Làm công): Bạn có một công việc. Bạn đổi thời gian, sức khỏe để lấy tiền lương. Nếu bạn ngừng làm (ốm đau, bị sa thải) → thu nhập bằng 0. Nhóm này chịu mức thuế thu nhập cao nhất.
-
Nhóm T (Tự làm chủ): Bạn tự làm chủ một công việc (Bác sĩ mở phòng mạch/ Luật sư mở văn phòng luật / Mở một shop và tự quản lý). Bạn không có sếp, nhưng bạn là "nô lệ" cho chính công việc của mình. Bạn vẫn phải dùng thời gian của chính mình để đổi lấy tiền.
-
-
Nửa bên phải Kim Tứ Đồ (Dùng hệ thống và tiền để tạo ra tiền):
-
Nhóm C (Chủ doanh nghiệp): Bạn sở hữu một hệ thống và con người làm việc cho bạn. Bạn có thể đi du lịch cả năm nhưng doanh nghiệp vẫn vận hành và sinh lời.
-
Nhóm Đ (Nhà đầu tư): Tiền làm việc cho bạn. Bạn đổ tiền vào các tài sản và ngồi nhận lợi nhuận (cổ tức, tiền lãi).
-
Nhóm này được hưởng mức ưu đãi thuế tốt nhất.
-
-
Bài học rút ra: Muốn tự do tài chính, bạn buộc phải tìm cách dịch chuyển từ nửa bên trái Kim Tứ Đồ sang nửa bên phải. Bạn có thể bắt đầu bằng việc đi làm công (L), tích lũy tiền, mối quan hệ và kiến thức để chuyển sang đầu tư (Đ) hoặc xây dựng hệ thống để làm chủ doanh nghiệp (C).
Tập 3: Để trở thành nhà đầu tư lão luyện
Rất nhiều người sợ đầu tư vì nghĩ nó quá rủi ro. Nhưng Robert Kiyosaki khẳng định: "Đầu tư không rủi ro. Sự thiếu kiến thức mới là rủi ro lớn nhất."
-
Bản chất của nhà đầu tư lão luyện: Họ không mua các sản phẩm đầu tư đại trà được đóng gói sẵn bởi các ngân hàng hay công ty môi giới (như các gói quỹ mở thông thường). Họ tự mình đi tìm kiếm và thiết kế ra các cơ hội đầu tư.
-
3 chữ "K" của người đầu tư thành công:
-
Kiến thức: Hiểu rõ luật chơi của thị trường.
-
Kinh nghiệm: Trải qua thị trường cả lúc thăng lẫn lúc trầm.
-
Khoản vốn dư dả: Tiền đầu tư phải là tiền nhàn rỗi, không phải tiền vay mượn.
-
-
Bài học rút ra: Trước khi đầu tư tiền vào thị trường, hãy đầu tư tiền vào "cái đầu" của mình trước. Nếu bạn chưa có kiến thức, mọi thương vụ đều là đánh bạc.
Tập 4: Tại sao học giỏi vẫn nghèo?
Có những người tốt nghiệp thủ khoa, bằng cấp đầy mình nhưng vẫn chật vật trả nợ hóa đơn mỗi tháng. Vì trường học truyền thống chỉ dạy chuyên môn để bạn làm thuê, chứ không dạy bạn kỹ năng sinh tồn của một ông chủ.
-
Kỹ năng tối quan trọng - Bán hàng (Sales): Đối với Cha Giàu, khả năng bán hàng là kỹ năng số 1 trong kinh doanh. Bán hàng không đơn thuần là đẩy hàng đi, mà là khả năng giao tiếp, thuyết phục và vượt qua nỗi sợ bị từ chối.
-
Làm việc để học, đừng làm việc vì tiền: Khi còn trẻ, hãy chọn những công việc cho bạn học được nhiều kỹ năng nhất (quản trị, kế toán, marketing, sales) chứ đừng chọn công việc chỉ vì lương cao nhưng lặp đi lặp lại một cách nhàm chán.
-
Bài học rút ra: Sự thông minh tài chính (Financial IQ) bao gồm 4 năng lực: Kế toán (hiểu những con số), Đầu tư (chiến lược tiền đẻ ra tiền), Hiểu biết thị trường (cung và cầu), và Hiểu biết luật pháp (thuế và bảo vệ tài sản).
Tập 5: Sức mạnh của đòn bẩy – Cách người giàu nhân bản dòng tiền nhanh chóng
Sự khác biệt lớn nhất về mặt công cụ giữa người giàu và người nghèo là việc sử dụng Đòn bẩy.
- Người nghèo chỉ dùng đòn bẩy duy nhất là sức lao động cá nhân → Sức người có hạn nên thu nhập có trần.
-
Còn người giàu thì thường dùng 2 công thức đòn bẩy kinh điển:
-
OPM (Other People's Money - Tiền của người khác): Người giàu biết cách dùng tiền của ngân hàng hoặc của các nhà đầu tư để đi mua tài sản. Họ mua một bất động sản trị giá 10 tỷ bằng cách vay 7 tỷ, và dùng chính dòng tiền từ bất động sản đó để trả nợ vay.
-
OPT (Other People's Time - Thời gian của người khác): Thay vì tự mình làm hết mọi việc từ dọn dẹp, giao hàng đến kế toán, người giàu thuê những người giỏi nhất làm việc cho họ để họ có thời gian đi tìm kiếm các cơ hội lớn hơn.
-
-
Bài học rút ra: Thay đổi câu hỏi từ tư duy đóng "Tôi không mua nổi cái đó" sang tư duy mở "Làm thế nào để tôi có thể sở hữu được nó?".
Tập 6: Những câu chuyện thành công
Tập 6 kể câu chuyện của những người bình thường (giáo viên, công nhân, nhân viên văn phòng) sau khi đọc xong bộ sách đã áp dụng thành công.
Bạn không cần phải là một thiên tài toán học hay có sẵn hàng trăm triệu để có thể thực hành kiến thức từ bộ sách "Cha giàu cha nghèo". Bạn có thể bắt đầu từ những hành động nhỏ: mua một căn hộ cũ giá rẻ, sửa sang rồi cho thuê, hoặc bắt đầu một mô hình kinh doanh online nhỏ sau giờ làm việc.
Thẳng thắn mà nói, đây là tập sách rất chán. Tập 6 là một trong những tập bị độc giả toàn cầu chỉ trích và chấm điểm thấp nhất trên các diễn đàn như Goodreads hay Amazon.
Lý do thứ nhất: Gần như toàn bộ nội dung tập này không phải do Robert Kiyosaki viết. Nó là một tuyển tập cắt ghép các bức thư, câu chuyện thành công được gửi về từ những độc giả đã đọc tập 1 và tập 2. Nhiều người thẳng thắn nhận xét tập 6 này chẳng khác nào một cuốn tài liệu quảng cáo thương hiệu cá nhân cho tác giả.
Lý do thứ hai: Sách chỉ chọn lọc kể về những người đã áp dụng lý thuyết thành công, nhưng hoàn toàn giấu nhẹm đi câu chuyện của hàng ngàn người khác cũng làm theo công thức đó nhưng bị thua lỗ, phá sản hoặc lừa đảo. Điều này tạo ra một cái nhìn màu hồng, thiếu thực tế và cực kỳ nguy hiểm cho những người non trẻ trong giới đầu tư.
Cuối cùng, tập 6 bị chê vì nội dung lặp đi lặp lại nhàm chán: Các câu chuyện đi theo một mô-típ chung rất rập khuôn: Tôi nghèo khó → Tôi đọc sách của Robert Kiyosaki → Tôi thay đổi tư duy → Tôi đi mua bất động sản giá rẻ/tham gia đa cấp → Bây giờ tôi đã giàu.
Bạn sẽ nhanh chóng cảm thấy chán ngấy vì đọc mười mấy chương vẫn chỉ có một thông điệp cũ kỹ được xào nấu lại dưới tên các nhân vật khác nhau. Nói chung, cuốn này là một sản phẩm thuần thương mại, nhằm mục đích "vắt sữa" sự thành công của các tập trước.
Vì vậy, lời khuyên "xương máu" của mình dành cho các bạn, những người bận rộn: Nếu bạn thực sự không có thời gian, hãy bỏ qua Tập 6. Nó không giúp chỉ số IQ tài chính của bạn tăng lên một chút nào. Hãy dành vài tiếng đồng hồ quý báu đó để đọc kỹ lại Tập 1 hoặc chuyển thẳng sang Tập 7 để học về dòng tiền.
Tập 7: Bí mật về "Tốc độ dòng tiền"
Trong tập này, Robert Kiyosaki đưa ra một tuyên bố gây sốc cho số đông: "Những người gửi tiền tiết kiệm vào ngân hàng là những người thua cuộc." Lý do không phải vì gửi ngân hàng là sai, mà vì họ hoàn toàn mù tịt về khái niệm Tốc độ của tiền.
Hầu hết mọi người được dạy rằng tích lũy tiền mặt và gửi tiết kiệm là an toàn. Nhưng thực tế, tiền để yên một chỗ sẽ bị lạm phát âm thầm gặm nhấm mỗi ngày. Người giàu không tích trữ tiền mặt; họ xem tiền như những "chiến binh" và luật chơi là không được phép cho chiến binh đứng im nghỉ ngơi. Họ bắt tiền phải liên tục chuyển động.
Thay vì bỏ tiền vào một chỗ và đợi vài năm để nhận vài phần trăm lãi suất lẹt đẹt, người giàu đẩy tiền qua một chuỗi các thương vụ đầu tư với tốc độ nhanh nhất có thể. Công thức vận hành cụ thể như sau:
- Bước 1: Bạn đổ một khoản vốn vào thương vụ A (ví dụ: mua một bất động sản cũ).
- Bước 2: Bạn cải tạo, cho thuê hoặc bán lại để thu hồi vốn gốc ban đầu + phần lợi nhuận tăng thêm trong thời gian ngắn.
- Bước 3: Lập tức, bạn rút toàn bộ số tiền đó ra và "đập" tiếp vào thương vụ B (ví dụ: góp vốn vào một doanh nghiệp đang phát triển).
- Bước 4: Thương vụ B tiếp tục sinh lời, bạn lại xoay vòng dòng tiền đó sang thương vụ C.
Bằng cách này, một đồng vốn ban đầu đã liên tục chuyển động, tạo ra giá trị ở nhiều nơi khác nhau. Tiền di chuyển với vận tốc càng nhanh, tài sản của bạn nhân lên càng mạnh.
Tiết kiệm chỉ là bước đệm để tích lũy vốn, chứ không phải là con đường để trở nên giàu có. Thay vì cố gắng đóng băng tiền của mình trong két sắt hay sổ tiết kiệm, tư duy của một nhà đầu tư thực thụ là phải tìm cách "tái đầu tư" liên tục, giữ cho dòng tiền luôn luân chuyển một cách thông minh để tối đa hóa hiệu suất của nó.
Tập 8: Xây dựng cỗ máy thu nhập thụ động
Robert Kiyosaki nhấn mạnh một sự thật phũ phàng: Nếu bạn phải làm việc chăm chỉ suốt đời chỉ để đổi lấy tiền lương cố định, bạn vẫn đang là nô lệ của tiền bạc. Để trở thành một người có tư duy tài chính, bạn nên hướng đến "Thu nhập thụ động" (Passive Income).
Thu nhập thụ động là nguồn tiền chảy vào tài khoản của bạn một cách đều đặn mà không đòi hỏi sự có mặt hay sức lao động trực tiếp của bạn tại đó. Nó hoàn toàn khác với thu nhập chủ động (chỉ có tiền khi còn đi làm, ngừng làm là ngừng tiền). Tuy nhiên, sách cũng làm rõ một lầm tưởng: Thu nhập thụ động không phải là "ngồi mát ăn bát vàng". Để có được nó, bạn phải chấp nhận bỏ ra rất nhiều thời gian, công sức hoặc tiền bạc để xây dựng hệ thống ban đầu, trước khi hệ thống đó tự vận hành.
Các "cỗ máy" tạo dòng tiền thụ động phổ biến nhất:
Robert chia các tài sản tạo thu nhập thụ động thành các nhóm rất cụ thể:
- Sở hữu trí tuệ/Tài sản số: Tiền tác quyền từ một cuốn sách, một bài hát, hoặc dòng tiền từ một kênh nội dung tự động hóa, khóa học online đã đóng gói.
- Doanh nghiệp có hệ thống tự vận hành: Một chuỗi cửa hàng, quán cà phê hoặc mô hình nhượng quyền kinh doanh đã có đội ngũ quản lý chuyên nghiệp vận hành thay bạn.
- Tài sản tài chính: Cổ tức đều đặn từ việc sở hữu cổ phiếu của các công ty lớn, hoặc lãi suất từ các công cụ tài chính dài hạn.
- Bất động sản dòng tiền: Tiền thuê nhà, thuê mặt bằng thu về hàng tháng sau khi đã trừ hết chi phí quản lý.
➡ Đừng chỉ chăm chăm làm việc vì một con số lương cố định, hãy làm việc để xây dựng hệ thống. Mỗi khi chuẩn bị tiêu tiền hoặc đầu tư thời gian vào một việc gì đó, hãy tập thói quen tự vấn: "Khoản chi này có đang giúp mình đặt thêm một viên gạch để xây dựng nên một cỗ máy tạo thu nhập thụ động nào trong tương lai hay không?"
Tập 9: Những bí mật về tiền bạc mà bạn không được học ở trường
Đây là tập sách bóc trần một bí mật lớn mà trường học truyền thống tuyệt đối giấu kín: Người giàu và người nghèo đang chơi hai luật chơi hoàn toàn khác nhau trước pháp luật. Sự khác biệt này được thể hiện rõ nhất qua cách dòng tiền vận hành trước và sau khi đóng thuế.
Để độc giả hiểu được bản chất mà không bị rối bởi các thuật ngữ pháp lý, Robert Kiyosaki đã cụ thể hóa bằng hai quy trình dòng tiền trái ngược nhau:
Quy trình dòng tiền của Người làm công (Nhóm L):
Kiếm tiền → Bị trừ thuế ngay tại nguồn → Chi tiêu số còn lại
Khi bạn đi làm thuê, nhà nước sẽ thu thuế thu nhập cá nhân của bạn ngay khi lương chưa về tài khoản. Bạn buộc phải chi trả cho cuộc sống bằng số tiền còm cõi còn lại sau thuế. Đây là nhóm đối tượng chịu mức áp lực thuế nặng nề nhất trong xã hội.
Quy trình dòng tiền của Người giàu thông qua Công ty (Nhóm C/Đ):
Kiếm tiền → Chi tiêu và đầu tư hợp pháp qua doanh nghiệp → Nộp thuế trên số còn lại
Người giàu thành lập các mô hình công ty (Corporation) không phải để sở hữu một tòa nhà hoành tráng, mà để tạo ra một "lá chắn pháp lý".
Doanh nghiệp của họ sẽ mang tiền đi tái đầu tư, chi trả cho các chi phí vận hành (như xe cộ, ăn uống tiếp khách, điện thoại, đi lại phục vụ công việc).
Tất cả các khoản này được tính là chi phí hợp lý và được trừ thẳng vào doanh thu trước khi tính thuế. Họ chỉ nộp thuế trên khoản lợi nhuận ròng cuối cùng sau khi đã chi tiêu xong.
Ngoài ra, lá chắn công ty còn giúp tách biệt hoàn toàn tài sản cá nhân và tài sản doanh nghiệp. Nếu xảy ra kiện tụng hay thua lỗ kinh doanh, người giàu chỉ chịu trách nhiệm trong phạm vi số vốn của công ty, bảo vệ an toàn cho khối tài sản cá nhân phía sau.
➡ Trốn thuế là phạm pháp, nhưng tối ưu hóa thuế bằng hiểu biết luật pháp là sự thông minh tài chính. Muốn giữ được tiền, bạn không thể mãi là một cá nhân đi làm công lĩnh lương; bạn phải học cách tư duy và vận hành dòng tiền dưới tư cách của một pháp nhân doanh nghiệp để bảo vệ thành quả lao động của mình một cách hợp pháp.
Tập 10: Thực tế khốc liệt của khởi nghiệp
Rất nhiều người bị truyền cảm hứng làm giàu một cách mù quáng, lập tức nộp đơn xin nghỉ việc để startup và rồi phá sản trong vòng 1-2 năm đầu. Tập này là một gáo nước lạnh cảnh tỉnh độc giả.
Khởi nghiệp không dành cho người yếu tim: Một doanh nhân giỏi không chỉ cần một sản phẩm tốt, họ cần biết quản trị dòng tiền, quản trị nhân sự, xử lý khủng hoảng truyền thông và chịu được áp lực tinh thần khi không có lương mỗi tháng.
➡ Hãy bắt đầu công việc kinh doanh của bạn dưới dạng "bán thời gian" (Part-time) sau giờ làm việc hành chính. Chỉ khi nào nguồn thu nhập từ công việc kinh doanh riêng lớn gấp 2-3 lần lương làm thuê, bạn mới nên cân nhắc nghỉ việc hoàn toàn.
Tập 11: Trường dạy kinh doanh cho những người thích giúp đỡ người khác
Về cơ bản, Tập 11 là nơi Robert Kiyosaki giải thích và ủng hộ mô hình Network Marketing (Tiếp thị mạng lưới). Theo định nghĩa trong sách, đây là hình thức kinh doanh không chi tiền cho quảng cáo truyền thống, thay vào đó, công ty sẽ trả hoa hồng trực tiếp cho những người tiêu dùng khi họ chia sẻ, truyền miệng và xây dựng một mạng lưới khách hàng cho sản phẩm. Tác giả coi đây là một hệ thống phân phối thông minh, nơi bất kỳ ai cũng có thể tự xây dựng một doanh nghiệp cho riêng mình với chi phí khởi nghiệp rất thấp.
Nói một cách thẳng thắn và dễ hiểu nhất, mô hình "Tiếp thị mạng lưới" mà Robert Kiyosaki nhắc đến ở tập này chính là Kinh doanh đa cấp – một mô hình mà người Việt có cái nhìn rất tiêu cực và có định kiến về nó.
Tại sao một triệu phú bất động sản khét tiếng như Robert lại dành hẳn một tập sách để khuyên mọi người nên thử làm đa cấp? Lý do thực sự không phải là để bạn kiếm tiền nhanh, mà là vì: đa cấp là môi trường rèn luyện kỹ năng miễn phí.
Nếu bạn muốn ra đời làm chủ, mở một shop quần áo, một quán cà phê hay một thương hiệu riêng, bạn sẽ phải trả những khoản "học phí" cực kỳ đắt đỏ bằng tiền mặt (tiền mặt bằng, tiền nhập hàng, tiền thua lỗ vì thất bại).
Ngược lại, nếu bạn gia nhập một công ty đa cấp chính thống và uy tín, bạn được quăng vào một môi trường thực chiến mà ở đó họ sẽ dạy bạn từ A đến Z những kỹ năng sinh tồn của một người làm kinh doanh, bao gồm:
- Kỹ năng bán hàng (Sales): Cách mở lời với một người lạ, cách giới thiệu sản phẩm, cách vượt qua sự từ chối. Khi bạn bị 10 người, 20 người từ chối hoặc mỉa mai mà bạn vẫn bình thản bước tiếp. Chúc mừng, bạn đã luyện được tinh thần thép của một doanh nhân.
- Kỹ năng thuyết trình: Cách nói chuyện trước đám đông, cách truyền cảm hứng để người khác tin và đi theo mình.
Lưu ý: Tác giả viết cuốn sách này dựa trên bối cảnh các công ty đa cấp hoạt động rất chuyên nghiệp tại Mỹ. Còn ở thực tế Việt Nam, có rất nhiều biến tướng lừa đảo (bắt đóng tiền cọc, ôm một đống hàng vô giá trị để lên cấp, dụ dỗ người thân).
➡ Hãy coi các công ty đa cấp uy tín là một "trường học miễn phí" để luyện kỹ năng. Bạn vào đó không phải để mơ mộng làm giàu sau một đêm, mà là để học cách họ đào tạo nhân sự, cách họ bán hàng và xây dựng hệ thống.
Khi "đôi cánh" của bạn đã cứng cáp, bạn đã tự tin giao tiếp và bán được bất kỳ thứ gì trên đời, hãy bước ra ngoài và tự xây dựng sự nghiệp kinh doanh của riêng mình. Giá trị lớn nhất không phải là số tiền hoa hồng bạn nhận được, mà là bản lĩnh bán hàng đã được rèn luyện trong máu của bạn.
Tập 12: Xây dựng con thuyền tài chính – Biến khủng hoảng thành cơ hội
Thị trường kinh tế giống như thời tiết, luôn có 4 mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Người không có kiến thức tài chính sẽ khóc thét khi mùa đông (khủng hoảng, suy thoái) ập đến. Nhưng người giàu lại mong chờ mùa đông nhất.
Bởi vì ... đó là mùa mua sắm của người giàu. Khi thị trường sụp đổ, bất động sản bán tháo giảm giá 50%, cổ phiếu của các công ty tốt bị bán rẻ như cho vì tâm lý hoảng loạn. Người giàu – nhờ đã tích lũy tiền mặt và giữ con thuyền tài chính an toàn trước đó – sẽ bung tiền ra để gom tài sản với giá hời.
➡ Khủng hoảng kinh tế chính là đợt tái phân phối lại của cải lớn nhất xã hội. Người có sự chuẩn bị sẽ giàu lên gấp bội sau mỗi đợt suy thoái.
Tập 13: Nâng cao chỉ số IQ tài chính – 5 năng lực cốt lõi
Trong tập cuối cùng, Robert Kiyosaki đúc kết một hệ thống quản trị năng lực bản thân. Sự giàu có không đo bằng số tiền bạn có trong tài khoản, mà đo bằng Chỉ số IQ tài chính (Financial IQ) qua 5 năng lực thực chiến dưới đây:
IQ Tài chính #1: Kiếm nhiều tiền hơn (Making More Money)
Hầu hết mọi người muốn có nhiều tiền hơn đều chọn cách làm việc chăm chỉ hơn hoặc tìm thêm một công việc tay trái. Nhưng Robert khẳng định: Số tiền bạn kiếm được tỉ lệ thuận với giá trị và năng lực giải quyết vấn đề của bạn đối với xã hội. Bạn muốn tăng thu nhập? Đừng bán thêm thời gian, hãy nâng cao chuyên môn, học cách tư duy của một ông chủ hoặc nhà đầu tư để giải quyết những bài toán lớn hơn cho thị trường.
IQ Tài chính #2: Bảo vệ tiền của bạn (Protecting Your Money)
Kiếm được tiền mới chỉ đi được một nửa chặng đường, giữ được tiền mới là bản lĩnh. Robert gọi thế giới xung quanh chúng ta là một bầy "ký sinh tài chính" luôn chực chờ ăn mòn túi tiền của bạn một cách hợp pháp. Đó là các khoản thuế vô lý do thiếu hiểu biết, những tay môi giới lừa đảo, các thủ tục pháp lý lỏng lẻo dẫn đến kiện tụng, hay thậm chí là thói quen chi tiêu bốc đồng. Người có IQ #2 cao biết cách dựng lên những tường rào pháp lý và kiến thức để bảo vệ thành quả của mình.
IQ Tài chính #3: Lập ngân sách cho tiền của bạn (Budgeting Your Money)
Rất nhiều người kiếm được hàng trăm triệu mỗi tháng nhưng cuối năm vẫn không tích lũy được gì vì họ lập ngân sách theo kiểu "thiếu hụt" (kiếm được bao nhiêu, tiêu trước rồi thừa mới tiết kiệm). Người giàu luôn trích ra một tỷ lệ cố định (ví dụ 30%) để đầu tư vào cột Tài sản ngay khi vừa nhận thu nhập, sau đó ép bản thân phải xoay xở cuộc sống dưới mức thu nhập còn lại. Họ sống tiết kiệm với tiêu sản nhưng chi tiêu cực kỳ hào phóng cho tài sản.
IQ Tài chính #4: Dùng đòn bẩy cho tiền (Leveraging Your Money)
Đây là năng lực phân biệt rõ nét nhất giữa một người tiết kiệm thông thường và một nhà đầu tư lão luyện. Sau khi đã lập ngân sách tài chính, bạn đem số vốn đó đi đầu tư. Nhưng thay vì chỉ dùng 100% tiền mặt của mình, người có IQ tài chính cao biết cách dùng Đòn bẩy (vay ngân hàng, gọi vốn từ đối tác, tận dụng công nghệ và sức lao động của người khác) để phóng đại quy mô của thương vụ, giúp tài sản nhân lên với tốc độ chóng mặt.
IQ Tài chính #5: Nâng cao thông tin tài chính (Improving Your Financial Information)
Chúng ta đang sống trong thời đại bùng nổ thông tin, nhưng 90% thông tin trên thị trường là "rác" hoặc bẫy lừa đảo của các đội lái. IQ #5 là năng lực biết lọc nhiễu để tìm ra sự thật. Người có chỉ số này cao không đầu tư theo tin đồn, theo đám đông trên mạng xã hội. Họ biết đọc báo cáo tài chính, biết phân tích xu hướng vĩ mô và hiểu rõ luật chơi trước khi xuống tiền.
➡ Năm chỉ số IQ tài chính này vận hành như một chuỗi bánh răng. Thiếu bất kỳ một mắt xích nào, cỗ máy tài chính của bạn cũng sẽ sụp đổ. Kiếm được nhiều tiền nhưng không biết giữ hay không biết bắt tiền đẻ ra tiền thì cuối cùng bạn vẫn phải quay lại vạch xuất phát để bán sức lao động. Hãy rèn luyện cả 5 năng lực này song song để xây dựng một bệ đỡ tài chính vững chắc và bền vững.
一一一一一
TÚM LẠI: CÓ NÊN BỎ THỜI GIAN ĐỌC "CHA GIÀU CHA NGHÈO"?
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét