MỤC LỤC
1. Dẫn nhập
Nếu bạn đang trông chờ hoặc tìm kiếm một cuốn tiểu thuyết tình yêu
lãng mạn và nhẹ nhàng thì rất tiếc vì cuốn tiểu thuyết mà mình định
review hôm nay không phải là một cuốn tiểu thuyết như vậy.
Tiểu thuyết này là về một câu chuyện tình bất thành đầy ngang
trái và dữ dội. Người ta có thể vừa rất yêu mà lại vừa rất thù
hằn. Vì để trả thù cho thỏa mãn bản thân mà những nhân vật trong
câu chuyện này liên tục giằng xé, giày vò nhau, nỗi đau khổ mà họ
trải qua không chỉ dừng lại ở kết cục bi thảm của cuộc đời họ, mà
còn để lại ảnh hưởng đến cả đời con, đời cháu của hai gia tộc vốn
lâu đời và quý phái ở vùng Yorkshire xinh đẹp nước Anh.
Mình là Thanh Đọc Sách, và bây giờ hãy cùng với mình tìm hiểu
cuốn tiểu thuyết tình yêu bi ai bậc nhất văn học và được mệnh danh
là viên kim cương trong kho tàng văn học Anh. Tác phẩm Đồi Gió Hú
của nữ nhà văn Emily Bronte.
2. Về tác giả
Emily Bronte là một nữ văn sĩ đặc biệt, bởi vì bà chỉ có
duy nhất một tác phẩm nhưng tác phẩm ấy lại gây chấn động toàn
nước Anh ngay từ lần xuất bản đầu tiên. Emily Bronte sinh ra trong gia đình gồm cha mẹ và 6 chị em, nhưng có thể nói đây là một
gia đình bất hạnh. Mẹ của Emily mất vì ung thư khi mới 38 tuổi.
Hai người chị đầu của Emily mất vì bệnh lao khi mới hơn mười
tuổi. Người em trai mất khi mới 31 tuổi. Bản thân Emily cũng chỉ
sống được có 30 năm. Sau đó đến cô em qua đời. Và người chị cuối
cùng mất khi mới 39 tuổi. Có lẽ bị ảnh hưởng bởi cái chết của những người xung quanh nên
những nhân vật trong Đồi gió hú của Emily cũng chỉ sống được
những cuộc đời ngắn ngủi.
Năm 1824, gia đình Emily chuyển tới sống tại vùng Haworth,
Yorkshire, nơi cha bà làm mục sư. Ngôi nhà của gia đình trông ra
nghĩa trang xứ đạo và sau lưng là một ngọn đồi cô quạnh lộng gió.
Là một người sống khép kín, Emily thường đứng trên ngọn đồi này để
nhìn ra những dải đồng hoang tiêu điều của miền Bắc nước Anh - bối
cảnh để Emily xây dựng nên tiểu thuyết độc nhất của bà.
3. Về tác phẩm
Tác phẩm "Đồi gió hú" được xuất bản lần đầu vào năm 1847. Ban đầu nhà xuất bản không
muốn in cuốn tiểu thuyết đó vì các ông chủ xuất bản thời ấy
cho là nó thể hiện một cách nhìn "man dại", có những điểm trái
với khuynh hướng lãng mạn của phần đông các tác phẩm văn học
thời ấy. Thật may vì cuối cùng nó cũng được xuất bản để ngày nay chúng
ta có thể thưởng thức tác phẩm này.
Khi mới xuất bản, "Đồi gió hú" cũng nhận nhiều phản ứng trái ngược từ giới phê bình bởi tính chất dữ
dội, khắc nghiệt, tàn nhẫn, tăm tối, thù hận khiến con người trở
nên méo mó, biến dạng. Những điều ấy, chuẩn mực Victoria không
thể nào chấp nhận nổi. Nhưng như rượu ủ càng lâu càng ngấm, thời gian đã ngày càng chứng minh sức sống dẻo dai, mãnh liệt
của "Đồi gió hú".
Phần tiếp theo, mình sẽ tóm tắt nội dung tiểu thuyết Đồi Gió Hú.
Việc tóm tắt Đồi Gió Hú thì mình cũng thấy nhiều website, nhiều
kênh Youtube cũng làm rồi, nhưng mình sẽ tóm tắt theo một cách
riêng của mình, đảm bảo đủ ý mà vẫn ngắn gọn, mình tin chắc mình
có thể đem đến cho bạn một câu chuyện cực kỳ bánh cuốn
:D
Nếu bạn chưa đọc Đồi Gió Hú và sợ mình sẽ spoil hết câu chuyện và
ảnh hưởng đến trải nghiệm đọc của bạn thì bạn có thể ngừng tại
đây, đi kiếm sách để đọc rồi quay lại. Còn nếu bạn đã đọc Đồi Gió
Hú rồi hoặc không quan tâm spoiler thì bây giờ hãy cùng với mình
đi vào hành trình của một tình yêu bi kịch.
4. Tóm tắt
Các bạn lưu ý là phần đầu tiểu thuyết có thể hơi rối và chán do
chúng ta chưa quen được với các nhân vật và chưa vào được mạch
truyện, nhưng kiên nhẫn vượt qua được giai đoạn đầu đến khi vô
phần chính và cao trào thì sẽ cực kỳ hay nha. Lưu ý này được áp
dụng cho cả khi bạn đọc bài review của mình và cả khi bạn đọc
tiểu thuyết.
Phần đầu của Đồi Gió Hú được kể dưới góc nhìn của một người
hoàn toàn ngoài cuộc, đó là Lockwood, một vị khách thuê nhà ở Ấp
Thrusheross, gần Đồi Gió Hú.
Tiểu thuyết mở đầu bằng việc ông Lockwood tới Đồi Gió Hú gặp
Heathcliff, chủ của ngôi nhà mà ông định thuê trong thời gian tới.
Ông chủ nhà và người quản gia tiếp đón Lockwood không được thân
thiện và nồng nhiệt cho lắm. Nhưng ông Heathcliff lại tỏ ra thông
minh khi nói về những đề tài mà Lockwood bàn tới nên Lockwood vẫn
mong muốn sẽ quay lại đây nhiều hơn để giao du.
Một buổi chiều mù sương, có bão tuyết nhưng Lockwood vẫn cố chấp
tới Đồi Gió Hú chơi. Cả nhà Heathcliff đều không mặn mà, không
muốn đón tiếp, không muốn mời Lockwood ở lại cũng không muốn phải
dẫn đường cho Lockwood về. Đến tối, bão tuyết và gió lốc đã vùi
lấp đường, khó phân biệt được. Trong tình cảnh đó, cuối cùng
Heathcliff cũng phải cho Lockwood ngủ lại qua đêm. Lockwood được
chị quản gia Zillah dẫn lên một phòng ngủ - một căn buồng mà
Heathcliff không bao giờ muốn cho ai ở đấy, vì lý do gì thì Zillah
không biết.
Lockwood vào phòng và thấy trên cửa sổ căn phòng này đầy những
chữ rạch vào lớp sơn trên mặt, đó là một cái tên vạch đi vạch lại.
Lockwood cố gắng đọc những dòng chữ kỳ bí đã phai nét mực của
Catherine. Lúc ngủ, Lockwood bị một cơn ác mộng là gặp hồn ma
Catherine, Lockwood la hét hoảng loạn đánh thức người nhà
Heathcliff dậy. Lockwood kể về cơn ác mộng đó, khiến Heathcliff bị
chấn động tâm lý ghê gớm. Lockwood vô tình chứng kiến một biểu
hiện mê tín dị đoan của Heathcliff. Ông trèo lên giường rồi giật
mở toang cửa sổ, vừa giật vừa òa lên khóc "vào đây! vào đây" ông
ta nức nở. "Cathy, lại đây em. Ôi, vào đây nào... Ôi! Người yêu
dấu của trái tim ta". Tới sáng, bão tan, Lockwood trở về
nhà.
Tại đây, bà quản gia tên Ellen Dean đem đồ ăn cho Lockwood.
Lockwood biết bà Ellen đã sống ở đây một thời gian dài, từng làm
quản gia cho cả hai bên gia đình, nên Lockwood đề nghị bà Ellen
ngồi lại và kể chuyện cho Lockwood nghe.
Và đến đây, tiểu thuyết Đồi Gió Hú sẽ được chuyển qua kể dưới góc
nhìn của Ellen Dean - một người trong cuộc biết rõ tất cả các nhân
vật chính trong truyện.
Trước khi vào câu chuyện theo lời kể của bà Ellen, mình sẽ điểm
qua tên một số nhân vật để bạn tiện theo dõi.
Đầu tiên là nhân vật ông Earnshaw, chủ nhân của Đồi Gió Hú và là
ông chủ của Ellen. Trong lúc kể chuyện thì bà Ellen sẽ gọi ông
Earnshaw là cụ Earnshaw để phân biệt với Hindley Earnshaw con trai
của cụ, và Hareton Earnshaw cháu trai của cụ. Bởi vì trong tiếng
Anh thì người ta hay gọi họ để bày tỏ sự kính trọng, với vai trò
là quản gia thì bà Ellen thường gọi Earnshaw để chỉ ông chủ, con
và cháu ông chủ. Nếu nắm được nguyên tắc đọc tên này thì khi đọc
tiểu thuyết chúng ta sẽ đỡ loạn hơn.
Cụ Earnshaw có 2 đứa con, con trai tên là Hindley Earnshaw và con
gái tên là Catherine Earnshaw, hay còn được gọi tắt là
Cathy.
Câu chuyện bắt đầu bằng việc một ngày nọ, ông cụ Earnshaw đi
Liverpool, nhặt được một đứa bé da đen bị bỏ rơi, ông đem nó về
nuôi, đặt tên Heathcliff. Cụ Earnshaw yêu Heathcliff một cách kỳ
lạ, tin mọi điều nó nói, cụ còn chiều nó hơn cô con gái ruột
Cathy. Vì thế, Heathcliff đã gây ác cảm trong nhà. Sau khi bà
Earnshaw mất, Hindley càng coi Heathcliff như một kẻ chiếm đoạt
những đặc quyền và tình thương yêu của cha mẹ mình và cay cú với
Heathcliff. Còn Cathy rất mê thích Heathcliff, họ chơi với nhau
rất hợp. Heathcliff là đứa trẻ kiên nhẫn, lầm lì, có lẽ nó đã chai
dạn với sự hành hạ, nó có thể chịu được những đòn của Hindley
không chớp mắt, không nhỏ một giọt nước mắt.
Thời gian qua đi, sức khỏe cụ Earnshaw ngày càng suy nhược.
Hindley được cụ cho đi học nội trú, do cậu ở nhà hay mâu thuẫn với
Heathcliff, khinh ghét Heathcliff khiến cụ nổi điên. Còn cô Cathy
thì quấy phá, tai ác, bất trị, bố càng quở trách và gắt gỏng thì
cô càng khiêu khích. Quản gia la rầy cô, cô càng thách thức. Cụ
Earnshaw chết lặng lẽ vào một tối tháng 10.
Hindley về nhà đưa đám, mang về một cô vợ tên Frances. Hindley
đã thay đổi nhiều trong 3 năm vắng nhà. Cậu gầy đi, xanh xao,
nói năng và ăn mặc khác hẳn. Không còn cụ Earnshaw, Heathcliff bị Hindley giáng xuống thành
kẻ ăn người ở trong nhà, phải lao động nặng nhọc và không còn
được đi học. Heathcliff và Catherine vẫn chơi rất thân với nhau.
Một ngày nọ, Heathcliff và Cathy lẻn vào khuôn viên gia đình
Linton ở Ấp Thrusheross nhưng bị chó bắt vì tưởng bọn họ là
trộm. Nhưng khi gia đình Linton biết đó là tiểu thư nhà Earnshaw
thì nhà Linton giữ Cathy lại để săn sóc cho lành vết thương, và
đuổi Heathcliff về. Sau vụ đó, Heathcliff bị Hindley cảnh cáo
nếu còn nói chuyện với Cathy thì sẽ bị đuổi.
Cathy ở lại ấp Thrusheross 5 tuần cho đến Giáng Sinh. Cathy từ
một cô bé hoang dã bạt mạng đã được cải tạo thành một giai nhân
thực thụ, đĩnh đạc, như một công nương. Heathcliff trong quãng
thời gian xa Cathy thì ngày càng bừa bãi, bẩn thỉu, tóc dày bù xù
không chải. Khi Cathy gặp Heathcliff với bộ dạng đó thì cô cười
phá lên, cô nhận xét Heathcliff đen, cau có và bẩn, nhưng cô cũng
nói nếu Heathcliff rửa mặt và chải đầu thì sẽ tươm tất. Heathcliff
xấu hổ và tự ái nên giật tay Cathy ra, lao ra khỏi phòng. Bà Ellen
dỗ dành Heathcliff, sau đó Heathcliff đã nói chuyện lại với Cathy.
Heathcliff thì cố suy nghĩ về cách tốt nhất trả thù Hindley.
Vào một buổi sáng đẹp trời tháng 6, Frances sinh Hareton, mọi
người gọi nó là "thằng bé đẹp nhất từng cất tiếng chào đời", nhưng
Frances bị ho lao nên qua đời không lâu sau đó. Hindley trở nên
tuyệt vọng, đau buồn nhưng không cất lên thành tiếng than van. Cậu
không khóc lóc, cũng chẳng cầu nguyện, cậu nguyền rủa và thách
thức, ghét cả Thượng đế lẫn người đời, buông thả chơi bời phóng
đãng, bất cần. Đám gia nhân bỏ đi vì không thể chịu đựng được cách
cư xử bạo ngược và xấu xa của Hindley. Cách đối xử của Hindley với
Heathcliff đã đến mức làm cho Heathcliff có thể biến thành một con
quỷ, nó ngày càng lì lợm, man rợ và hung hãn. Cha phó không còn
đến nhà Earnshaw nữa, chẳng còn người tử tế nào đi lại gần gũi gia
đình Earnshaw nữa. Ngoại trừ Edgar Linton, con trai gia đình
Linton ở Ấp Thrusheross lâu lâu đến thăm Cathy. Ở tuổi 15, Cathy
là nữ hoàng tuyệt sắc của vùng nông thôn này, không ai sánh kịp,
nhưng kiêu kỳ, ương bướng và sống hai mặt. Khi ở bên Edgar thì
Cathy lịch sự, thân mật hồn nhiên, khi ở bên Heathcliff hoặc ở nhà
thì Cathy thô lỗ và ngỗ ngược. Heathcliff lúc này đã đến tuổi 16,
đã mất hết những gì được giáo dục hồi bé. Do phải làm lụng vất vả
liên tục từ sớm đến khuya, gã không còn ham muốn hiểu biết và yêu
thích học hành. Vẻ bề ngoài cũng hòa với sự sa sút tinh thần, gã
đâm ra có dáng đi rũ rượi và bộ dạng bần tiện, dè dặt, tính khí ủ
ê khó gần, quá quắt.
Cathy và Heathcliff vẫn luôn luôn bên nhau, nhưng gã đã thôi bộc
lộ lòng trìu mến đối với cô thành lời và rụt lại với vẻ nghi ngờ
giận dữ, né tránh những vuốt ve hồn nhiên của cô gái. Một chiều
Hindley vắng nhà, Cathy rủ Edgar Linton tới chơi. Do trước đó
Cathy đã cãi nhau với Heathcliff, giờ bị bà quản gia Ellen cãi lời
nên Cathy mất bình tĩnh, cô đã cấu vào da thịt, chửi và tát bà
Ellen, sau đó đánh thằng bé Hareton. Khi Edgar can thì Cathy tát
luôn cả Edgar. Edgar cảm thấy ghê sợ, xấu hổ cho Cathy, cậu nói sẽ
không trở lại đây nữa. Nhưng Edgar chần chừ khi thấy cô khóc lóc.
Edgar định về nhưng quyết định quay lại dỗ dành cô. Xích mích đó
còn khiến họ gần gũi hơn, vứt bỏ cái ngụy trang tình bạn để thú
nhận yêu nhau.
Edgar ngỏ lời cầu hôn Catherine. Catherine đồng ý nhưng trong
thâm tâm lại cảm thấy sai lầm, vì Catherine yêu Heathcliff nhiều
hơn. "Trong linh hồn, trong tim tôi, tôi tin chắc là mình sai
lầm", cô nói. Catherine phân tích với bà Ellen tại sao cô nên lấy
Edgar và không nên lấy Heathcliff. Nếu cô lấy Heathcliff thì mất
cả danh giá, tuy cô yêu Heathcliff vì anh ta yêu cô hơn cả cô yêu
bản thân. "Tâm hồn Heathcliff và tâm hồn tôi là một, còn tâm hồn
Linton khác hẳn". Heathcliff không nghe được đoạn sau, gã chỉ nghe
được đến câu "nếu lấy Heathcliff thì mất cả danh giá" nên đã bỏ đi
trong một đêm giông bão. Catherine đội mưa gió đi tìm Heathcliff
nên sau đó bị bệnh, cô còn chớm mắc chứng sảng loạn. Đến khi
Catherine hồi phục, bà Linton xin đưa Catherine sang Ấp
Thrusheross để an dưỡng. Nhưng hai vợ chồng bà Linton đều lây sốt
và chết cách nhau ít ngày. Mãn tang cha mẹ, Edgar làm đám cưới với
Catherine. Bà quản gia Ellen bị buộc phải theo Catherine qua Ấp
Thrusheross, bỏ lại Hareton.
Ở Ấp Thrusheross, Cathy cư xử khá hơn, có vẻ yêu mến Edgar, và ưu
ái cô em chồng tên Isabella. Edgar cũng rất sợ làm Cathy nổi nóng.
Họ rất hạnh phúc. Nhưng những ngày hạnh phúc đó chấm dứt khi
Heathcliff trở về và tới gặp Cathy. Cathy tỏ ra vui mừng khôn
xiết, tới mức Edgar bực dọc nói cô chào đón một gia nhân bỏ trốn
như một anh em ruột thịt.
Heathcliff thay đổi khác hẳn so với ngày xưa. Giờ đã trở thành
một người cao lớn, cân đối như lực sĩ. So với Heathcliff, Edgar
mảnh dẻ và tựa như thiếu niên. Vẻ mặt Heathcliff rắn rỏi, cương
quyết, già dặn hơn mặt Edgar nhiều, trông thông minh mà không còn
gì của sự thấp hèn dạo trước. Cung cách thì đàng hoàng hơn, mất
hết vẻ thô lỗ. Ai gặp Heathcliff cũng sững sờ trước sự thay đổi
đó. Edgar chấp nhận cho Heathcliff thường xuyên ghé thăm Cathy, vì
Cathy đã dàn xếp khéo léo ổn thỏa giữa hai bên. Nhưng đã phát sinh
một bất hạnh không dự kiến trước được: Cô em gái Isabella đột
nhiên bị Heathcliff hấp dẫn không sao cưỡng nổi. Cathy và bà Ellen
đều khuyên ngăn Isabella hết mình, Heathcliff cũng gạt phăng đi
khi biết tin ấy vì gã không hứng thú gì với Isabella, nhưng
Heathcliff dường như cũng đang toan tính gì đó khi biết được điều
này. Bà Ellen cảm thấy bất an, ngột ngạt kể từ khi Heathcliff trở
về. Bà coi Heathcliff như một con thú dữ lảng vảng, chờ dịp nhảy
bổ vào ăn thịt con mồi.
Một ngày kia, Heathcliff tới nhà Cathy, gặp Isabella ở ngoài
cổng. Heathcliff và Isabella nói gì đó rồi đột nhiên Heathcliff ôm
ghì lấy Isabella. Cathy và Heathcliff đã cãi nhau to tiếng vì
chuyện đó. Bà Ellen kể cho Edgar về sự việc Heathcliff động chạm
vào Isabella, Edgar điên tiết vì chuyện đó và vì vợ vẫn còn nói
chuyện với Heathcliff sau vụ việc như vậy. Edgar gọi gia nhân tới
định đánh Heathcliff, Heathcliff nhắm không đọ nổi với nhiều người
nên đã lẻn đi. Cathy thì lên cơn thịnh nộ vì cho rằng chồng đã
nghe trộm Cathy và Heathcliff nói chuyện. Edgar thì muốn Cathy
phải đưa ra quyết định chọn Edgar hoặc Heathcliff. Edgar cho rằng
Cathy không thể vừa là vợ Edgar, vừa là bạn Heathcliff. Cathy
không đồng ý phải đưa ra lựa chọn. Cathy giả vờ lên cơn điên loạn,
chạy về phòng khóa cửa lại và tuyệt thực 3 ngày. Trong lúc đó,
Edgar cảnh cáo Isabella nếu nhất quyết muốn quen Heathcliff thì
Edgar sẽ từ Isabella.
Đến ngày thứ 3, Cathy mở cửa và yêu cầu nước và cháo. Bà Ellen
cho Cathy biết rằng trong những ngày qua Edgar vẫn bận bịu nghiên
cứu và đọc sách. Cathy tức giận vì thái độ dửng dưng của Edgar với
cô, trong khi cô tuyệt thực vì muốn Edgar chủ động xin lỗi, làm
lành. Suốt 3 đêm Cathy không chợp mắt tí nào, đầy dằn mặt, ám ảnh.
Cathy chìm đắm vào suy nghĩ cho rằng cô sẽ chết trong sự lạnh lùng
của những người xung quanh, đặc biệt là Edgar, nên Cathy dần trở
nên điên loạn, lấy răng xé gối, rồi rút lông chim ra, tâm trí lạc
sang những liên tưởng khác và lảm nhảm về những bầy chim. Tiếp
đến, Cathy bị mê sảng, hoang tưởng trong phòng có ma. Cô rùng mình
và toàn thân cảm ơn giật. Sau đó gương mặt tái nhợt lại đỏ bừng
lên, chuyển sang hồi tưởng về những ngày xưa ở Đồi Gió Hú, "tôi
thấy mình là một đứa bé con, ba tôi vừa được an táng và nỗi khổ sở
của tôi là do anh Hindley ra lệnh cách ly tôi với Heathcliff".
Edgar nghe tiếng ồn ào nên vào phòng Cathy và phát hiện tình trạng
tệ hại của vợ. Cathy vẫn đang trong cơn mê sảng nên ban đầu không
nhận ra Edgar. Edgar trách bà Ellen đã kể chuyện Heathcliff ve vãn
Isabella khiến Edgar nổi điên lên rồi khiến Cathy lên cơn, trách
bà đã giấu bệnh của Cathy suốt 3 ngày qua. Bà Ellen thì cho rằng
mình trung thành nên mới kể, và việc bà không báo cho Edgar về
tình trạng của Cathy là vì Ellen biết tính Cathy độc đoán và bướng
bỉnh. Cathy nghe những điều ấy lại càng nổi khùng lên. Edgar ra
lệnh Ellen đi tìm bác sĩ. Trên đường tới nhà Linton, bác sĩ kể
rằng Isabella và Heathcliff đã dạo chơi đằng sau nhà trong đồn
điền hơn hai tiếng đồng hồ. Heathcliff đã dụ dỗ Isabella cùng trốn
đi với hắn. Ellen không dám kể cho Edgar chuyện này vì tình hình
bệnh của Cathy đang rối ren, bà không muốn làm cậu chủ sầu khổ
thêm. Cuối cùng người nhà cũng phát hiện chuyện Isabella đã bỏ nhà
đi với Heathcliff. Edgar nói rằng: "Nó tự ý bỏ đi. Đừng quấy rầy
tôi về chuyện nó nữa. Từ nay trở đi, nó chỉ là em gái tôi trên
danh nghĩa mà thôi, không phải vì tôi từ nó, mà là vì nó đã từ
tôi".
Edgar kiên nhẫn suốt hai tháng để chữa bệnh viêm não cho
Catherine, sau đó Catherine đã hồi phục. 6 tuần sau khi bỏ nhà đi,
Isabella gửi thử cho Edgar nhưng Edgar giận không hồi đáp.
Isabella biết Cathy ốm nặng nên không dám viết thư làm phiền.
Isabella đành viết thư cho bà Ellen để tâm sự. Cô đang phải sống
thiếu thốn, khổ sở ở Đồi Gió Hú cùng với Hindley điên dại, lão đầy
tớ Joseph quàu quạu và thằng nhóc Hareton mất dạy, cùng con quỷ
Heathcliff. Cuối thư, Isabella mong Ellen sẽ đến Đồi Gió Hú thăm
cô.
Ellen đến Đồi Gió Hú gặp Isabella. Heathcliff yêu cầu Ellen thu
xếp cho Heathcliff gặp Cathy nhưng Ellen không đồng ý vì biết rằng
nếu cô gặp Heathcliff thì sẽ nguy hiểm đến bệnh thần kinh của cô.
Heathcliff uy hiếp Ellen và ép buộc bà phải đưa cho Cathy lá thư
của Heathcliff. Trước mặt Ellen, Heathcliff thẳng thừng chê bai
Isabella là "con chó cái thiểu não, đê tiện, đầu óc hèn hạ, ngu
xuẩn" khi đã mơ tưởng rằng cô được Heathcliff yêu. Isabella cũng
thể hiện sự ghê tởm đối với Heathcliff và biết rõ Heathcliff chỉ
muốn đẩy Edgar đến chỗ tuyệt vọng. Heathcliff lấy Isabella chỉ
nhằm mục đích nắm được quyền năng chi phối Edgar.
Chiều chủ nhật, khi cả gia đình Linton đi nhà thờ, chỉ còn Cathy
và bà Ellen ở nhà, Heathcliff lẻn vào. Heathcliff và Catherine vừa
ôm nhau vừa trách móc giày vò nhau, sau đó lại thổ lộ hết mọi tình
cảm dành và tha thứ cho nhau. Lúc đó gia đình Edgar đi lễ về,
Heathcliff đành bỏ đi.
Vào khoảng 12 giờ đêm hôm đó, Catherine sinh một bé gái, sau này
cũng được đặt tên là Catherine. Em bé bị đẻ non, mới bảy tháng,
còi cọc, hai giờ sau thì mẹ chết. Đây là một tổn thất nặng nề với
Edgar, và cậu càng phiền muộn vì Catherine đã không để lại cho cậu
một kẻ thừa kế, vì di chúc của cha Edgar không nói để lại tài sản
cho cháu gái. Ở Edgar lúc này là sự im lặng của nỗi đau đã kiệt.
Heathcliff cũng đau khổ đến phát điên, run rẩy và đập đầu vào thân
cây đến chảy máu, trông như một con thú đang bị đâm. Edgar luôn ở
trong phòng khách canh giữ linh cữu Catherine ngày đêm không ngủ,
Heathcliff ở liền bên ngoài cũng không hề biết đến nghỉ ngơi là
gì. Vào thứ 6, Catherine được an táng.
Buổi tối sau đám tang Catherine, Hindley dự định bắn chết
Heathcliff khi Heathcliff mở cửa vào nhà. Nhưng vì Heathcliff khỏe
hơn nên đã giằng co và khiến Hindley bị thương. Sáng hôm sau,
Isabella nhìn thấy Heathcliff gầy rộc, tái nhợt đứng tựa vào lò
sưởi, đau đớn và yếu đuối sau cái chết của Catherine. Isabella
liền nhân lúc này sỉ nhục và châm chích Heathcliff. Isabella nói
rằng nếu Heathcliff không trở lại Ấp thì Catherine vẫn còn sống và
hạnh phúc, Isabella nguyền rủa sự trở lại của Heathcliff, cô còn
nói nếu Catherine chọn lấy Heathcliff thì giờ Catherine cũng sẽ
khinh ghét và ghê tởm Heathcliff.
Heathcliff nghe vậy liền bị kích động, ném dao vào Isabella, điên
cuồng lao tới Isabella nhưng bị Hindley giữ lại. Isabella chạy
khỏi Đồi Gió Hú đến Ấp Thrusheross, nhờ bà Ellen chuẩn bị tư
trang, sau đó đi biệt, không bao giờ trở lại thăm vùng này. Mấy
tháng sau khi chạy trốn, cô sinh một con trai, đặt tên là Linton,
đó là một đứa bé quặt quẹo hay hờn. Edgar vì quá đau buồn vì mất
vợ, mất em và vì căm ghét Heathcliff, nên đã trở thành người ẩn
dật hoàn toàn. Cậu từ bỏ chức trách quan tòa, thôi không đi nhà
thờ nữa, tránh vào làng, sống cuộc đời biệt lập trong đất vườn của
mình, lâu lâu mới đi dạo một mình trên đồng hoang, tới thăm mộ vợ
vào lúc vắng người. 6 tháng sau khi Catherine chết, Hindley cố
tình uống rượu say suốt đêm cho đến chết, nói cách khác, Hindley
đã tự tử. Edgar muốn đưa Hareton (con trai Hindley và là cháu
mình) về Ấp để nuôi nấng nhưng Heathcliff giành quyền nuôi
Hareton, nếu nhà Linton không cho Heathcliff nuôi Hareton thì phải
đưa thằng bé Linton con ruột của Heathcliff cho Heathcliff.
12 năm tiếp theo tác giả mô tả quá trình lớn lên của bé gái
Catherine, nay cũng được gọi tắt là Cathy giống mẹ. Isabella viết
thư cho Edgar báo cô đang bị ốm nặng, có lẽ sắp chết, cô khẩn cầu
Edgar tới thăm cô để vĩnh biệt, đồng thời giao bé Linton cho cậu.
Edgar lên đường đi gặp Isabella, giao Cathy cho bà quản gia Ellen
trông nom trong 3 tuần. Do lơ là, bà Ellen đã để cho Cathy tự ý
rời khỏi Ấp Thrusheross và đi lạc tới Đồi Gió Hú, vào nhà của
Heathcliff. Lúc ấy Heathcliff không có nhà. Nhưng lúc bà Ellen tìm
được Cathy ở đó thì đang có cuộc tranh cãi giữa Hareton và Cathy,
để lộ ra chuyện Edgar đang đi đón bé Linton con của Heathcliff và
Isabella về. Về tới nhà, Ellen dọa nếu Cathy kể cho Edgar biết
chuyện cô đã đến Đồi Gió Hú thì Ellen sẽ bị đuổi, nên Cathy hứa
không kể. Isabella đã chết, Edgar đem bé Linton về chăm sóc như
ước nguyện của Isabella. Nhưng vừa đem về thì ngay đêm đó
Heathcliff đã đòi lại. Heathcliff không giấu diếm gì cái toan tính
thâm hiểm của mình. Heathcliff biết rõ bé Linton sẽ là người thừa
kế tài sản của gia tộc Linton, Heathcliff sẽ ép Linton nhường tài
sản đó lại cho hắn.
Vào sinh nhật 16 tuổi của Cathy, Edgar cho phép bà Ellen dẫn
Cathy đi chơi với điều kiện chỉ đi một quãng ngắn và về trong 1
giờ. Cathy chạy tới Đồi Gió Hú để xem trứng chim, bị Heathcliff
bắt gặp và giữ lại. Khi biết Cathy là con gái Edgar, Heathcliff
liền giữ lại không cho về, mà mời Cathy vào nhà gặp lại em họ
Linton. Heathcliff có âm mưu khiến cho hai đứa trẻ này phải lòng
nhau và thành vợ chồng, việc này sẽ đảm bảo Heathcliff không phải
tranh chấp tài sản nếu Linton chết. Khi vào nhà, Heathcliff đã reo
giắc vào đầu Cathy mối thù ghét giữa Edgar và Heathcliff. Cathy đã
ngây ngô tin mọi lời Heathcliff nói. Hôm sau, Cathy kể lại cuộc đi
chơi cho Edgar biết. Edgar đã cố gắng thuyết phục Cathy tin rằng
Heathcliff là kẻ quỷ quyệt, thủ đoạn nhưng Cathy không hiểu và
không tin cho lắm. Cathy lén lút trao đổi thư với Linton trong một
thời gian. Bà quản gia Ellen phát hiện ra và đốt sạch, đồng thời
ngăn cấm Cathy tiếp tục gửi thư cho Linton.
Một buổi chiều trong khi đang dạo chơi, Cathy gặp Heathcliff. Ông
nói với cô là Linton đang sắp chết do nỗi đau buồn khi Cathy dừng
viết thư cho Linton. Heathcliff nói Heathcliff đi vắng cả tuần,
Cathy hãy đến thăm Linton. Bà Ellen tất nhiên không muốn cho Cathy
đi, nhưng Cathy lại quá tin lời Heathcliff, tin rằng Linton sắp
chết và nguyên nhân là lỗi của mình, và cô rất ăn năn day dứt về
điều đó. Vì vậy, hôm sau Ellen vẫn phải dắt Cathy qua thăm Linton.
Linton không đến nỗi tệ như Heathcliff tả, vẫn ổn. Nhưng Cathy và
Linton lại gây gổ với nhau vì Linton nói rằng “cha tôi coi khinh
ba cô” còn Cathy nói “cha cậu là một con người hiểm độc, ông ấy ắt
phải ác nghiệt lắm thì cô Isabella mới bỏ đi”. Cathy tức điên lên
nên đẩy mạnh cái ghế Linton đang nằm khiến gã bị ngã. Linton liền
ăn vạ, đổ lỗi tại Cathy khiến gã yếu hơn, bắt cô ngày nào cũng
phải qua thăm gã. Sau hôm đến Đồi Gió Hú, bà Ellen ốm nằm bẹp 3
tuần. Ban ngày Cathy chăm sóc ba và bà Ellen. Ban tối được tự do
nên Cathy đã lén lút đến Đồi Gió Hú.
Linton là một đứa tự ti, vì luôn bị Heathcliff nhiếc móc là vô
giá trị, xấu tính và kém tinh thần. Với bản tính méo mó và xấu xí
của Linton, cộng thêm sự ngây ngô và dễ mủi lòng của Cathy, mà
Cathy không thể nào dứt ra được khỏi Linton, cho dù những khi gặp
nhau hiếm khi được vui vẻ hoàn toàn, khi thì vì tính ích kỷ của
gã, khi là vì gã bị đau. Sau khi bà Ellen hết bệnh thì việc Cathy
lén lút đến Đồi Gió Hú đã bị phát hiện. Bà Ellen kể hết cho ông
chủ Edgar. Edgar cấm Cathy đến Đồi Gió Hú, nhưng cho phép Linton
đến Ấp Thrusheross thăm cô.
Edgar viết thư ngỏ ý mời Linton đến Ấp chơi, nhưng Linton từ chối
vì ông bố Heathcliff không cho. Linton xin Edgar dẫn Cathy ra
ngoài gặp Linton, nhưng Edgar cũng từ chối vì sức khỏe ông không
cho phép và hẹn đến hè sẽ đi. Nhưng đến hè thì Edgar lại càng suy
nhược, ông đành cho phép Cathy tự ra ngoài đi chơi với Linton dưới
sự giám hộ của bà Ellen.
Một buổi sáng cuối hè, Ellen và Cathy đến gặp Linton. Linton lúc
này yếu ớt, mặt mày tái nhợt, có vẻ man dại, lơ láo. Mặc cho Cathy
cố gắng nói chuyện, Linton có vẻ không tiếp chuyện nổi. giờ đây
Linton trở thành một kẻ mang vẻ lì lợm, đờ đẫn, rầu rĩ vì sự tàn
phế của mình, xua đẩy mọi an ủi và sẵn sàng coi sự hoan hỉ vui
tươi của người khác như một lời lăng mạ. Cathy quá chán ngán nên
đòi về. Linton yêu cầu tuần sau Cathy lại đến gặp Linton, Linton
còn dặn Cathy khi về thì nói với Edgar rằng sức khỏe của cậu tương
đối ổn, còn nếu gặp ông Heathcliff thì đừng để Heathcliff biết
rằng bữa nay cậu đã cực kỳ lặng lẽ và ngu xuẩn, vì ông sẽ nổi
khùng với cậu.
Tuần sau đó, thể trạng của Edgar xấu đi nhanh chóng. Cathy muốn ở
cạnh cha nhưng vì phải giữ lời hứa đến thăm Linton nên cô vẫn phải
đi. Trong lần gặp này, Linton bị Heathcliff ép phải nhử được Cathy
và Ellen vào nhà Heathcliff. Heathcliff ép Cathy phải cưới Linton
ngay hôm nay. Heathcliff giam Cathy và Ellen tại Đồi Gió Hú, giam
mỗi người một phòng. Đến ngày thứ 5, Ellen được thả ra. Lúc này
Cathy đã phải lấy Linton. Ellen năn nỉ dọa nạt Linton mãi cũng
không lấy được chìa khóa phòng để giải thoát cho Cathy nên bà
quyết định về trước rồi quay lại cứu cô sau. Edgar muốn sửa lại di
chúc để tránh mất cả gia sản vào tay Heathcliff, nhưng Heathcliff
đã đi trước Edgar một bước bằng cách mua chuộc gã luật sư nên gã
kiếm cớ lần lữa mãi không tới nhà Edgar. Linton sau một thời gian
thấy Cathy đau đớn quá nên đánh liều giải thoát cho cô. Cathy trốn
được về nhà gặp Edgar. Sau khi gặp được con gái, Edgar đã chết một
cách nhẹ nhàng.
Sau đám tang Edgar, Heathcliff qua Ấp bắt Cathy phải về Đồi Gió
Hú. Ông ta muốn sống cùng các con, và cho người khác thuê Ấp này.
Trong khi chờ Cathy thu dọn đồ đạc, Heathcliff đứng kể cho Ellen
nghe chuyện hôm qua sau đám tang Edgar, Heathcliff đã đút tiền cho
người đào huyệt để mở quan tài Catherine ra để Heathcliff lại được
nhìn thấy Catherine. Cách đó 18 năm khi Catherine mới được chôn
xuống, Heathcliff cũng xúc đất lên định mở quan tài ra nhìn
Catherine, nhưng đang làm thì thấy bóng Catherine đi về phía đồi,
Heathcliff liền lấp lại đất và chạy về Đồi Gió Hú để gặp
Catherine. Suốt 18 năm qua, Heathcliff vẫn luôn bị ám ảnh bởi bóng
hình của Catherine.
Cathy qua ở Đồi Gió Hú được 2 tháng thì Linton chết do ốm yếu. Di
chúc Linton nói rằng để lại toàn bộ động sản của mình, gồm cả
những thứ trước kia là của Cathy, cho ông Heathcliff. Đất đai thì
cậu không thể can dự vào được vì chưa đến tuổi thành niên. Như vậy
là Cathy không có gì cả, tiền hết, bạn không, chẳng thể đảo lộn
được việc chiếm hữu của ông ta. Hareton thì tỏ mong muốn làm thân
nhưng Cathy cự tuyệt, còn sỉ nhục anh ta nữa. Ở Đồi Gió Hú chả ai
mến hoặc ưa thích Cathy.
Lockwood qua Đồi Gió Hú để báo cho Heathcliff biết Lockwood sẽ
không còn thuê Ấp Thrusheross trong 12 tháng như dự định mà sẽ trả
nhà sớm hơn, rồi sẽ đi London. Lúc Lockwood đang ở Đồi Gió Hú,
Cathy lại chế giễu và chê cười sự dốt nát của Hareton. Vì đau đớn,
tủi nhục và phẫn nộ, Hareton đã tát cô, sau đó đốt hết sách.
Lockwood ra về và nghĩ “Cuộc sống trong ngôi nhà ấy mới thê lương
làm sao” và Lockwood mong sẽ có thể “bén duyên với Cathy và cùng
chuyển về sống trong không khí náo nhiệt của thành thị”.
Sau khi Lockwood đi London, bà Zillah (quản gia của Đồi Gió Hú)
thôi việc nên Heathcliff kêu bà Ellen sang Đồi Gió Hú. Cathy lúc
này bị Heathcliff cấm không được ra khỏi vườn, nên cô rất buồn bực
khi phải ru rú trong nhà. Cathy trở nên dễ cáu gắt và bồn chồn, cô
thường phàn nàn vì bị lẻ loi, cô thà cãi nhau với lão quản gia
Joseph còn hơn ngồi yên trong cô đơn. Cathy cũng thường xuyên kiếm
chuyện với Hareton, cô nói chọc, bình luận về sự ngu xuẩn, lười
nhác của gã. Tuy nhiên, đến lễ Phục Sinh, Cathy bắt đầu ăn năn về
sự ngược ngạo của mình và muốn làm lành, thân thiện với Hareton.
Cô cảm ơn vì Hareton đã giúp bênh vực cô trong một số tình huống
đối mặt với Heathcliff, và xin lỗi vì đã cư xử không tốt với anh.
Hareton lúc đầu cũng chưa dễ dàng chấp nhận sự làm lành này, cả
hai vẫn tranh cãi và nói rõ những bất hòa, hiểu lầm. Cuối cùng cả
hai quyết định làm hòa và trở thành đồng minh của nhau.
Cathy bắt đầu dạy học cho Hareton, hai người ngày càng thân thiết
hơn. Heathcliff biết vậy nhưng cũng mặc xác, không còn thiết tha
ngăn cấm nữa. Heathcliff tâm sự với bà Ellen rằng “dáng vẻ của
Hareton là bóng ma của mối tình bất tử” vì Hareton trông rất giống
Catherine (Cathy là con gái ruột cũng không giống Catherine bằng
Hareton). Heathcliff cảm thấy có sự thay đổi kỳ lạ đang lại gần,
đang xòa bóng lên mình, nhưng gã không biết đó là gì. Lúc này,
Heathcliff phải tự nhắc mình thở, nhắc nhở tim mình đập. Đến cả
những hành động vặt vãnh nhất cũng phải tự cưỡng bách mình mới làm
nổi.
Mấy ngày sau đó, Heathcliff ăn rất ít. Một đêm, Heathcliff lẻn ra
ngoài cả đêm, sáng trở về thì gần như là rạng rỡ, vui vẻ, khích
động, trong ánh mắt ông có một ánh kỳ lạ, tươi vui, khiến người
trong nhà cực kỳ ngạc nhiên. Bà Ellen cố gắng gặng hỏi Heathcliff
đã đi đâu, ông trả lời “Đêm qua tôi ở ngưỡng cửa địa ngục. Hôm nay
tôi đã thấy thiên đường của mình trong tầm mắt”. Câu trả lời này
khiến bà Ellen hoang mang hơn bao giờ hết. Trong suốt mấy ngày đó,
Heathcliff không ăn không ngủ gì, liên tục gặp ảo giác, bồn chồn,
lượn lờ đi đi lại lại, trong trạng thái gần như quẫn trí, thở dài
thườn thượt, nặng nề, rên rỉ, lẩm bẩm. Ellen nói rằng Heathcliff
đã bị rối loạn thần kinh. Má ông hóp vào và mắt đỏ ngầu.
Heathcliff bỗng dưng dặn dò bà Ellen về cái cách mà ông muốn được
an táng. Suốt cả đêm và đến sáng, Heathcliff vẫn rên rỉ và lẩm bẩm
một mình. Tối hôm sau, mưc tầm tã đến tận rạng đông. Bà Ellen thấy
cửa sổ buồng Heathcliff mở toang, mưa táp thẳng vào bên trong. Bà
vào phòng Heathcliff thì thấy ông đã chết cứng đờ ở trên giường.
Cặp mắt không chịu nhắm lại, đôi môi hé mở cùng hàm răng trắng
nhọn như cười giễu cợt.
Tiểu thuyết Đồi Gió Hú kết thúc bằng cảnh Lockwood đến nhìn 3
ngôi mộ của Catherine, Edgar và Heathcliff đặt cạnh nhau. Kết thúc
một hành trình bi thương của mối tình ngang trái.
★
5. Review
Trong cuộc bầu chọn những câu chuyện tình đẹp nhất mọi thời đại
ở Anh năm 2007, chuyện tình của Catherine và Heathcliff đã đứng
đầu, trên cả chuyện tình Romeo-Juliet của Shakespeare (thứ 2),
chuyện tình giữa Elizabeth và Darcy trong Kiêu hãnh và định kiến
của Jane Austen (thứ 3).
Một trong những điểm thú vị của tiểu thuyết Đồi Gió Hú là nó
có nhiều người kể chuyện. Chúng ta được nghe câu chuyện từ hai
góc nhìn khác nhau, một của ông Lockwood - vị khách thuê nhà
của Heathcliff, hai là của bà Ellen Dean - cựu quản gia của
hai gia đình chính trong tiểu thuyết. Với cấu trúc "truyện lồng truyện", so với các tiểu thuyết
cùng thời, "Đồi gió hú" được coi là tác phẩm có nhiều điểm mới mẻ, sáng tạo
về phương thức kể chuyện.
Một trong những thông điệp mạnh mẽ nhất tác giả muốn
truyền tải thông qua tác phẩm Đồi Gió Hú có lẽ là cái giá của sự
hận thù. Xuyên suốt Đồi Gió Hú là những tình tiết xoay quanh mối
thù mà Heathcliff dành cho những người đã ngăn cản ông đến với
Catherine. Vì lòng thù hận, Heathcliff đã dành cả cuộc đời mình
để lập và thực hiện những âm mưu thâm độc và tàn nhẫn
nhất.
Đầu tiên là với Hindley, người anh trong gia đình Earnshaw,
người đã luôn ganh ghét với Heathcliff từ bé vì cho rằng
Heathcliff giành hết tình yêu thương quan tâm của cha. Và ngay
khi ông cụ Earnshaw mất thì Hindley đã giáng Heathcliff xuống
thành người ở, bắt làm lụng nặng nhọc và không còn được đi học,
và ngăn cấm Heathcliff chơi đùa với Catherine. Để trả thù
Hindley, Heathcliff sau khi đi biệt xứ 3 năm đã quay trở lại
trong giàu có và quyền lực, dụ Hindley vào con đường cờ bạc và
cho Hindley vay tiền để đánh bạc. Khi Hindley chết thì bao nhiêu
tài sản của Hindley cũng đã được cầm cố cho Heathcliff, và đương
nhiên Heathcliff đã sở hữu số tài sản đó của Hindley.
Không những là chiếm đoạt tài sản, Heathcliff còn ngấm ngầm hủy
hoại cuộc đời thằng bé Hareton - con trai của Hindley bằng cách
khiến cho nó thất học, nói năng và cư xử rất mất dạy, nhưng nó
không hay biết gì mà ngược lại còn yêu mến Heathcliff vì
Heathcliff ở bên cạnh nó và nuôi nó.
Đối tượng tiếp theo mà Heathcliff trả thù là Edgar Linton -
tình địch, người đã trực tiếp cướp mất Catherine khỏi
Heathcliff. Heathcliff đã trả thù bằng cách dụ dỗ em gái Edgar
là Isabella cưới mình, nghiễm nhiên Heathcliff sẽ có một phần
tài sản thừa kế của nhà Linton và trêu tức được Edgar. Sau khi
gạ cưới được Isabella, Heathcliff tra tấn hành hạ tinh thần của
Isabella tới mức Isabella phải bỏ trốn không bao giờ dám trở về,
sinh và nuôi con một mình, cuối cùng phải chết trong khốn khổ và
cô độc.
Không dừng lại ở đó, Heathcliff còn dùng chính cậu con trai
ruột Linton (là con của Isabella và Heathcliff) như một công cụ
để tiếp tục trả thù Edgar, bằng cách dụ dỗ và cưỡng ép Linton
cưới Cathy, con gái của Edgar, như vậy thì tài sản nhà Linton
thuộc về Linton. Heathcliff ép Linton viết sẵn di chúc để lại
toàn bộ tài sản cho Heathcliff, sau đó để mặc cho Linton ốm đau
mà chết để gã được hưởng tài sản nhà Linton.
Cho dù đã trả thù hết những người mà Heathcliff cho là mang tội
với mình, vơ vét hết tài sản của cả hai gia tộc và trở nên vô
cùng giàu có, thì bản thân Heathcliff cũng chẳng sống vui sướng
và hạnh phúc gì. Gã bị ám ảnh bởi bóng hình Catherine đến nỗi
trở nên hoang tưởng, luôn nhìn thấy ảo ảnh, có những hành vi kì
dị mà nếu ở thời hiện đại này thì mình dám tin chắc là
Heathcliff đã bị tâm thần phân liệt. Cuối cùng gã cũng chết một
cách cô đơn và đau đớn.
Qua đó, nhà văn Emily cũng cho người đọc thấm thía rằng "Nuôi
dưỡng hận thù trong người không khác gì tự uống thuốc độc",
chẳng biết người khác có chết không nhưng đến cuối cùng ta cũng
sẽ chết bởi nó.
Bên cạnh lên án lòng thù hận, thông qua Đồi Gió Hú, nhà
văn Emily Bronte cũng truyền đi một thông điệp về niềm tin,
lòng hy vọng và cách ứng xử của con người khi đối diện với
nghịch cảnh. Emily đã khắc họa rõ nét phản ứng và hành động của hai
nhân vật Hindley Earnshaw và Edgar Linton khi cùng ở trong
một hoàn cảnh.
Cả hai đều là những người chồng yêu vợ tha thiết và cùng
gắn bó với con, nhưng sau khi vợ mất, mỗi người lại chọn hai
con đường khác nhau. Sau khi người vợ Frances chết, Hindley
bề ngoài có vẻ cứng rắn hơn nhưng lại tỏ ra kém cỏi và yếu
đuối hơn. Hindley trở nên tuyệt vọng, đau buồn, buông thả chơi bời
phóng đãng, bất cần. Khi con tàu của ông ta bị nạn, thuyền trưởng đã bỏ vị
trí, và thủy thủ đáng lẽ phải ráng sức cứu tàu thì lại xô
nhau náo loạn, gây hỗn độn khiến con tàu bất hạnh không còn
chút hy vọng thoát nạn. Gia đình Earnshaw đã trở nên tan
nát, cả về vật chất lẫn tinh thần. Trái lại, sau khi
Catherine qua đời, Edgar Linton đã thể hiện sự can đảm,
chính trực và trung thành. Cậu tin tưởng Chúa và Chúa đã
mang lại an ủi cho cậu. Cathy vẫn được lớn lên trong vòng
tay chăm sóc và dạy dỗ chu đáo của Edgar. Đứng trước nghịch
cảnh, cũng đừng bao giờ buông xuôi và đánh mất hy
vọng.

Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét