Theo các báo cáo ngành xuất bản tổng hợp từ nhiều nguồn thống kê quốc tế như UNESCO và các cơ quan ISBN trên thế giới, hiện nay trên thế giới có khoảng 2,2 – 2,4 triệu cuốn sách mới được xuất bản mỗi năm.
Giữa vô vàn sách như vậy, việc chọn sách trở thành một kỹ năng quan trọng. Không phải cuốn sách nào cũng xứng đáng với thời gian và sự tập trung của người đọc. Tác giả Nguyễn Duy Cần thông qua cuốn sách "Tôi tự học" đã chia sẻ cho chúng ta khá nhiều mẹo hay để sàng lọc được những cuốn sách đáng đọc.
Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ với bạn những ý tưởng hay nhất về việc đọc sách và chọn sách của cụ Nguyễn Duy Cần - một học giả nổi tiếng của Việt Nam vào thế kỷ 20. Cụ là tác giả của bộ sách: Tôi tự học, Óc sáng suốt, Thuật tư tưởng, Thuật xử thế của người xưa. Đây là bộ sách gối đầu giường của nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam để rèn luyện trí tuệ và nhân cách.
ーーー☕ーーー
Đọc sách không đơn thuần là để thu nạp thêm thông tin, mà là để xây dựng một nền móng vững chắc cho tư duy và đời sống tinh thần. Sách giúp con người rèn luyện trí não, học cách suy nghĩ độc lập, mở rộng tầm nhìn và thoát khỏi những giới hạn chật hẹp của kinh nghiệm cá nhân. Sách giúp ta tiết kiệm rất nhiều thời gian tìm kiếm những điều mà người đi trước đã từng khám phá.
Đọc sách còn là một hình thức bồi dưỡng nội tâm, giúp ta tìm được sự an ủi, sức mạnh tinh thần và lòng can đảm khi đối diện với những biến động của cuộc sống. Qua sách, ta học cách cảm thụ cái hay, cái đẹp, nuôi dưỡng khuynh hướng hướng thiện và dần hiểu rõ chính mình hơn, bởi không ít lần, những suy nghĩ mơ hồ trong ta chỉ thật sự trở nên rõ ràng khi bắt gặp chúng được người khác diễn đạt một cách mạch lạc và sâu sắc. Trong nhiều trường hợp, chỉ một câu văn hay hoặc một cuốn sách đúng lúc cũng có thể làm thay đổi cả hướng tư tưởng của một con người.
ーーー☕ーーー
Cách tìm được sách hay.
Đầu tiên, chúng ta cần tránh những cuốn sách nặng về hình thức nhưng rỗng về nội dung, những sách viết khô khan, dài dòng khiến việc đọc trở thành một sự mệt mỏi.
Thứ hai là tránh những tác phẩm khó hiểu. Xin lưu ý, khó hiểu có hai kiểu. Một là khó hiểu vì sách chứa đựng tư tưởng sâu sắc và văn từ điêu luyện, để hiểu được những tác phẩm này đòi hỏi người đọc phải có trải nghiệm và trình độ nhất định. Kiểu thứ hai là khó hiểu vì tác giả trình bày rối rắm, cầu kỳ, không quan tâm đến người đọc. Ý của tác giả là chúng ta nên tránh mấy cuốn sách khó hiểu theo kiểu này, đọc rất mất thì giờ và mất cả hứng thú.
Thứ ba, ta cũng cần dè chừng với những cuốn sách quá dễ đọc, chỉ mang tính giải trí nhanh, bởi chúng hiếm khi giúp hình thành một nền tảng tri thức vững vàng.
Cách tốt nhất để chọn được sách hay là nhờ một người có học thức giới thiệu cho. Nếu bản thân chúng ta không quen ai học thức uyên thâm để giới thiệu sách hay cho, thì ta có thể tìm đọc sách của những tác giả có tên tuổi. Đó là những cuốn sách đã chịu được thử thách của thời gian, đã chứng minh được giá trị tương đối. Tác giả so sánh việc này với việc khi chúng ta muốn mua một món đồ nào đó thì tốt nhất cứ chọn những thương hiệu uy tín. Dù mua của thương hiệu uy tín thì vẫn có khả năng bị mua nhầm hàng không tốt, nhưng ít ra ta đã thu hẹp được rất nhiều rủi ro.
ーーー☕ーーー
Cách đọc sách
Chọn được sách phù hợp mới chỉ là bước đầu, cách đọc sách mới quyết định phần lớn giá trị mà người đọc nhận được.
- Đọc sách cần có mục đích rõ ràng, tránh lối đọc hời hợt, đọc để giết thời gian mà không để lại dấu ấn nào trong tư duy.
- Việc đọc nên được thực hiện trong những khoảng thời gian cố định, trong không gian yên tĩnh và trang nghiêm để có thể tập trung trọn vẹn.
- Chỉ đọc những tác phẩm hay, có tác dụng đào luyện tinh thần trí não.
+ Một cuốn sách thực sự hay thường là cuốn sách mà càng đọc đi đọc lại, người đọc càng phát hiện thêm những tầng nghĩa mới; trình độ và trải nghiệm sống của người đọc càng cao thì chiều sâu của cuốn sách càng hiện rõ.+ Những quyển sách khơi gợi cho ta nhiều ý nghĩ mới mẻ, hoặc đưa đến cho ta những vấn đề mà xưa nay ta chưa từng để ý đến, là những sách làm giàu cho ta về kinh nghiệm, về tư tưởng và tài liệu.+ Sách đưa ta lên cao bằng những tư tưởng thanh thoát hay những tấm gương của anh hùng, vĩ nhân.+ Sách giúp ta biết hoài nghi suy nghĩ thêm, biết đặt vấn đề, làm cho lòng ta nhẹ nhàng và phấn khởi, khôn ngoan và trong sạch hơn.
- Bên cạnh việc đọc những tác phẩm phù hợp với khuynh hướng tư tưởng của mình, người tự học cũng nên đọc cả những quan điểm đối lập, bởi chính sự va chạm tư tưởng này giúp ta rèn luyện óc phê bình, nhận ra những giới hạn trong suy nghĩ của bản thân và buộc mình phải suy xét thận trọng hơn.
- Đối với tác giả, lý tưởng nhất là ta nên đọc trực tiếp tác phẩm gốc của tác giả, bằng chính ngôn ngữ nguyên bản, bởi bản dịch thường ít nhiều mang dấu ấn chủ quan của người dịch.
- Không nên đọc sách mượn. Vì mượn thì phải trả, không được giữ lâu ngày, người ta đòi thì không hay. Phải đọc sách do mình mua, để có thể đọc đi đọc lại nhiều lần. Đọc lần đầu để nắm đại ý, những lần sau để suy ngẫm, đối chiếu và làm sáng tỏ dần những chỗ còn mơ hồ.
- Đọc những sách cao hơn tầm hiểu biết của mình. Phải đọc những quyển sách cao hơn trình độ thì mới tìm được người nâng đỡ, giúp ta đặt lại vấn đề, cùng suy nghĩ thêm nhiều khía cạnh bất ngờ khác. Nói chung là ta sẽ mau tiến bộ trên con đường trí thức.
- Trong suốt quá trình đọc, cần giữ một thái độ cân bằng: đọc với thiện cảm và sự tôn trọng công sức của tác giả, nhưng không chấp nhận mọi điều một cách mù quáng; tư tưởng trong sách cần được đem so sánh với lý trí và kinh nghiệm sống của chính mình.
- Đừng đọc bài tóm tắt. Các bài tóm tắt chỉ giúp ích trong việc nhắc cho những người đã từng học nhớ lại những gì mình đã biết. Còn nếu chúng ta bắt đầu học thì không được dùng bản tóm tắt sách.
- Trước khi đọc một cuốn sách, nên xem mục lục. Mục lục giúp ta thấy trước đường lối để đi vào tư tưởng của tác giả, ta biết trước quyển sách sẽ giúp ích ta về phương diện nào. Mục lục giống như tấm bản đồ chỉ dẫn cho ta khám phá quyển sách.
- Sau khi đọc, viết lại cảm nhận, nhận xét và phản biện là cách hiệu quả để biến tri thức tiếp nhận thành hiểu biết của bản thân.
ーーー☕ーーー
Nên đọc sách gì?
1. Đọc Tiểu thuyết tâm lý
Đọc tiểu thuyết để xem người ta giãi bày tâm trạng con người qua nhiều khía cạnh, giúp ta suy nghĩ việc đời một cách sâu sắc hơn. Tiểu thuyết và kịch cũng giúp ta đặt lại vấn đề giá trị của cuộc đời và đi sâu vào tâm lý của con người.
Đọc tiểu thuyết để đi sâu vào nhiều hoàn cảnh xã hội khác ta để tìm thấy chỗ đại đồng của bản tánh con người sống dưới hình thức của những phong tục khác nhau, để nghiên cứu các vấn đề nhân sinh như tội lỗi, ái tình, số mạng.
Những tiểu thuyết hay sẽ đặt cho ta nhiều nghi vấn về cuộc đời và bắt ta suy nghĩ.
Nên đọc tiểu sử các bậc danh nhân thế giới.
Nên tránh những tiểu thuyết diễm tình xa sự thực. Những loại này sẽ dẫn dắt những kẻ đầu óc non nớt, nhất là phụ nữ đa cảm đa tình đi vào con đường phiêu lưu lãng mạn ngoài thực tế.
2. Đọc Sử
Lịch sử giúp ta hiểu hiện tại và suy nghĩ cho tương lai, nhưng đòi hỏi người đọc phải biết so sánh nhiều nguồn tư liệu, kiểm tra xuất xứ thông tin và luôn đặt câu hỏi về động cơ, hoàn cảnh của người viết.
3. Đọc sách Thiên văn & Địa lý
Các sách về thiên văn, địa lý và du ký giúp con người nhìn mình trong bức tranh rộng lớn của vũ trụ, thời gian và không gian, từ đó mở rộng tầm nhìn, giảm bớt cái nhìn nhỏ hẹp và hiểu sâu hơn mối liên hệ giữa môi trường sống với đời sống vật chất và tinh thần của con người.
ーーー☕ーーー
Tóm lại, những lợi ích của việc đọc sách là không thể bàn cãi. Đọc sách giúp ích cho cả tư duy lẫn đời sống tinh thần của người đọc. Sách là phương tiện cần thiết và hiệu quả nhất để tự đào tạo cho mình một cơ sở học vấn vững vàng. Cụ Nguyễn Duy Cần khuyên chúng ta nên đọc tiểu thuyết, kịch, sử, tiểu sử vĩ nhân, sách thiên văn và địa lý. Để việc tự học bằng sách được hiệu quả, chúng ta phải biết cách chọn sách và cách đọc sách.
Đọc sách không phải là tích lũy số lượng, mà là một quá trình rèn luyện lâu dài về tư duy, nhân cách và chiều sâu tinh thần. Biết đọc để hiểu, biết chọn để tránh lãng phí thời gian và biết suy ngẫm để chuyển hóa tri thức thành của mình, đó chính là con đường đọc sách đúng nghĩa của người tự học.
ーーー☕ーーー
👉 Mua sách "Tôi tự học" để đọc trọn vẹn những tư tưởng sâu sắc về cách học, cách đọc và rèn luyện trí tuệ từ cụ Nguyễn Duy Cần: https://s.shopee.vn/AKURyO0QWQ
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét