Điều gì khiến Harry Potter không chỉ là một bộ truyện, mà trở thành một phần tuổi thơ, thậm chí là một phần cuộc đời của rất nhiều người?
Trong bài viết này, chúng ta sẽ đi tìm câu trả lời cho câu hỏi: Tại sao mọi người lại thích bộ truyện Harry Potter đến như vậy?
ーーー☕ーーー
1. HOÀN CẢNH RA ĐỜI: MỘT TÁC PHẨM SINH RA TỪ NGHỊCH CẢNH
Ý tưởng về Harry Potter xuất hiện vào năm 1990, khi J.K. Rowling đang đi tàu từ Manchester đến London. Hình ảnh một cậu bé phù thủy đeo kính bỗng hiện lên trong đầu bà một cách rất rõ ràng, nhưng lúc đó bà không có giấy bút để ghi lại.
Những năm sau đó là quãng thời gian vô cùng khó khăn với J.K. Rowling: Mẹ qua đời, cuộc hôn nhân đầu tiên tan vỡ, trở thành mẹ đơn thân, sống nhờ trợ cấp xã hội.
Rowling viết Harry Potter trong các quán cà phê, một phần để thay đổi không khí, một phần vì không đủ tiền sưởi ấm căn hộ.
Bản thảo Tập 1 - "Harry Potter và Hòn đá Phù thủy" bị 12 nhà xuất bản từ chối, cuối cùng mới được Bloomsbury chấp nhận xuất bản vào năm 1997.
2. CUỘC ĐỜI TÁC GIẢ J.K. ROWLING VÀ DẤU ẤN TRONG TÁC PHẨM
Để hiểu Harry Potter, không thể không nhắc đến J.K. Rowling.
J.K. Rowling sinh năm 1965, tại Anh. Bà thích sách và viết lách từ nhỏ.
Cái chết của mẹ Rowling ảnh hưởng sâu sắc đến các chủ đề trong Harry Potter như: Nỗi sợ mất mát, Cái chết và cách con người đối diện với nó.
Rowling từng công khai chia sẻ về trầm cảm, và hình ảnh Giám ngục Azkaban – sinh vật hút cạn niềm vui và hy vọng – được lấy cảm hứng trực tiếp từ trải nghiệm này.
Harry Potter không phải là một thế giới trốn tránh nỗi đau, mà là một thế giới nơi nỗi đau được gọi tên bằng phép thuật, và vẫn có chỗ cho hy vọng.
3. SƠ LƯỢC NỘI DUNG BỘ TRUYỆN HARRY POTTER (không spoil)
Harry Potter kể về một thế giới phù thủy tồn tại song song với thế giới người thường. Trung tâm của thế giới đó là trường Hogwarts, nơi đào tạo các phù thủy trẻ.
Nhân vật chính, Harry Potter, là cậu bé sống sót sau khi bị phù thủy hắc ám Voldemort tấn công. Cùng với hai người bạn thân là Ron Weasley và Hermione Granger, Harry trải qua bảy năm học tại Hogwarts, đồng thời từng bước đối mặt với sự trở lại của Chúa tể hắc ám Voldemort.
Mỗi tập truyện tương ứng với một năm học, và càng về sau, câu chuyện càng trở nên phức tạp, đen tối và trưởng thành hơn. Đây không chỉ là hành trình Harry Potter đánh bại kẻ thù, mà là hành trình lớn lên và lựa chọn.
4. VÌ SAO MỌI NGƯỜI YÊU THÍCH HARRY POTTER?
Lý do 1: J.K. Rowling đã xây dựng một thế giới phù thủy rất thuyết phục.
Thế giới phù thủy trong Harry Potter có luật lệ, lịch sử, chính trị, báo chí và trường học. Rowling không xây dựng một thế giới phép thuật tùy tiện, cái gì cũng làm được, mọi thứ đều có giới hạn và cái giá phải trả.
Ví dụ:
- "Luật Bảo mật Phù thủy" buộc phù thủy phải che giấu sự tồn tại của mình với người thường.
- Phù thủy vị thành niên không được dùng phép thuật ngoài trường học, và có cả một hệ thống để giám sát việc này nghiêm ngặt.
- Ba Lời Nguyền Không Thể Tha Thứ (khống chế ý chí, tra tấn, giết người) bị cấm tuyệt đối, không có ngoại lệ “vì mục đích tốt”.
- Quan trọng hơn, phép thuật không giải quyết được mọi thứ: Không thể hồi sinh người chết, không thể tạo ra tình yêu thật sự, không thể xóa bỏ hoàn toàn hậu quả đạo đức của hành động.
Chính những giới hạn này khiến thế giới Harry Potter trở nên thuyết phục. Người đọc tin rằng thế giới ấy có thể tồn tại.
Lý do 2: Nhân vật không hoàn hảo, rất giống con người thật.
Harry Potter không xuất sắc về học thuật, tính khí nóng nảy, đôi khi bốc đồng và thường hành động theo cảm xúc. Harry chiến thắng các cuộc chiến không phải vì mạnh nhất, mà vì cậu có một trái tim quả cảm và một tinh thần kiên cường không từ bỏ.
Ron Weasley luôn sống trong sự tự ti, ghen tị và có lúc bỏ cuộc. Nhưng Ron đại diện cho lòng trung thành, biết quay đầu khi nhận ra sai lầm.
Hermione Granger thông minh, xuất sắc trong học tập nhưng cứng nhắc và không phải lúc nào cũng biết cảm thông. Nhân vật này cho người đọc thấy: trí tuệ cần đi kèm với lòng nhân ái.
Những nhân vật quan trọng khác như Giáo sư Dumbledore hay Giáo sư Snape cũng mang trong mình sai lầm và bóng tối. Ngay cả nhân vật phản diện cũng không đơn giản chỉ là “ác”.
Harry Potter không kể câu chuyện về những anh hùng hoàn hảo, những người giỏi nhất, mà về những con người bình thường cố gắng làm điều đúng trong hoàn cảnh khó khăn.
Lý do 3: Bộ truyện Harry Potter lớn lên cùng người đọc chứ không giữ mãi sự ngây thơ.
Harry Potter hoàn toàn khác với bộ truyện "Doraemon" hay "Thám tử lừng danh Conan", nơi các nhân vật gần như không bao giờ lớn lên kể cả khi người đọc đã "đầu hai thứ tóc". Thế giới của Doraemon giữ mãi sự ngây thơ, mỗi tập truyện kết thúc là mọi thứ trở về như cũ. Nobita có sai thì tập sau lại như cũ, không có sự trưởng thành, không phải đối diện với cái chết hay mất mát vĩnh viễn.
Harry Potter bắt đầu như một câu chuyện phiêu lưu dành cho thiếu nhi, nhưng từ chối kết thúc như một câu chuyện trẻ con.
Những tập đầu tập trung vào phép thuật và khám phá. Những tập sau đối diện với cái chết, phản bội, mất mát và lựa chọn đạo đức.
Nhiều độc giả bắt đầu đọc Harry Potter khi còn nhỏ, và kết thúc bộ truyện khi đã trưởng thành. Người đọc cũng thay đổi cùng với tác phẩm. Khi còn nhỏ thì say mê vì thế giới phép thuật mới lạ. Khi lớn lên thì hiểu được nỗi đau, lựa chọn và trách nhiệm. Không nhiều bộ truyện có thể đi cùng người đọc lâu đến vậy. Khi đọc lại Harry Potter ở tuổi lớn hơn, nhiều người đọc lại nhận được thêm những giá trị khác.
Lý do 4: Những giá trị phổ quát và bền vững.
⭐ Tình bạn:
Tình bạn giữa Harry – Ron – Hermione không hoàn hảo, có mâu thuẫn, cãi vã và giận dỗi nhưng sẽ ở bên cạnh nhau khi cần nhất. Tình bạn không phải lúc nào cũng dễ chịu, nhưng đáng để bảo vệ và giữ gìn.
⭐ Chúng ta được định hình bởi lựa chọn, không phải bản chất ban đầu.
Một trong những tư tưởng cốt lõi và bền bỉ nhất trong Harry Potter là niềm tin rằng con người không bị khóa chặt bởi xuất thân hay bản chất ban đầu, mà được hình thành từng chút một qua những lựa chọn họ đưa ra.
Harry và Voldemort có nhiều điểm tương đồng: cùng mồ côi, cùng lớn lên trong thiếu thốn tình yêu, cùng sở hữu năng lực đặc biệt. Nhưng lúc "Chiếc Mũ Phân Loại" do dự không biết nên xếp Harry Potter vào nhà Gryffindor hay Slytherin, Harry đã lựa chọn không đi theo con đường của phe hắc ám. Lựa chọn ấy không biến cậu thành anh hùng ngay lập tức, nhưng nó mở ra một chuỗi những lựa chọn tiếp theo: bảo vệ bạn bè, chấp nhận hy sinh, và đặt người khác lên trước bản thân mình.
Ngược lại, Tom Riddle cũng liên tục đưa ra lựa chọn. Nhưng hắn chọn sự thống trị thay vì cảm thông, sự bất tử thay vì chấp nhận cái chết, mỗi lần như vậy hắn đánh mất thêm một phần nhân tính của mình.
Thông điệp mà bộ truyện để lại vì thế rất giản dị mà sâu sắc: “Chính lựa chọn của chúng ta, chứ không phải khả năng, mới cho thấy chúng ta là ai.”
⭐ Tôn trọng sự đa dạng và Chống phân biệt đối xử
Trong thế giới của Harry Potter, có không ít phù thủy mang tư tưởng phân biệt chủng tộc, họ đánh giá giá trị của một phù thủy dựa trên dòng máu. Sự phân biệt giữa phù thủy mang dòng máu thuần chủng, máu lai và con nhà Muggle không chỉ là chi tiết hư cấu, mà là tấm gương phản chiếu rất quen thuộc của những định kiến ngoài đời thật.
Voldemort tin rằng dòng máu quyết định phẩm chất, nhưng chính niềm tin ấy đã biến hắn thành kẻ sợ hãi và tàn nhẫn. Ngược lại, Hermione Granger – một cô bé sinh ra trong gia đình không có phép thuật – lại là một trong những phù thủy xuất sắc nhất Hogwarts. Harry Potter, với xuất thân mồ côi và bị coi thường, không hề mang dòng máu “cao quý”, nhưng lại trở thành người có khả năng lựa chọn điều đúng khi cần nhất.
Thông điệp mà bộ truyện gửi gắm rất rõ ràng: giá trị của một con người không đến từ nơi họ sinh ra, mà từ cách họ đối xử với người khác và những lựa chọn họ đưa ra.
Ngoài những thông điệp trên, bộ truyện còn hàm chứa nhiều giá trị phổ quát khác. Những giá trị này không phụ thuộc tuổi tác hay văn hóa, vì chúng gắn với trải nghiệm làm người.
Lý do 5: Harry Potter như một ký ức cá nhân.
Với rất nhiều người, Harry Potter là:
- Cuốn sách dày đầu tiên họ đọc hết.
- Lần đầu khóc vì một nhân vật hư cấu.
- Một phần tuổi thơ gắn với cảm xúc rất thật.
Khi một câu chuyện gắn liền với một giai đoạn đời, nó không còn chỉ là sách nữa, mà trở thành ký ức. Và ký ức thì rất khó thay thế.
ーーー☕ーーー
Tóm lại, bạn đọc trên khắp thế giới yêu thích Harry Potter không chỉ vì phép thuật hay những trận chiến giữa thiện và ác. Điều khiến bộ truyện sống lâu trong lòng độc giả nằm ở những tầng sâu hơn.
Đó là một thế giới phù thủy có luật lệ và giới hạn, thuyết phục được người đọc tin rằng thế giới ấy có thể tồn tại.
Đó là những nhân vật không hoàn hảo, sai lầm, yếu đuối, nhưng vẫn cố gắng lựa chọn điều đúng.
Đó là một câu chuyện lớn lên cùng người đọc, không giữ mãi sự ngây thơ mà dám đối diện với mất mát, cái chết và trách nhiệm.
Và trên hết, bộ truyện hàm chứa những giá trị phổ quát về tình bạn, tình yêu, sự lựa chọn, lòng can đảm – được kể lại bằng những câu chuyện rất cụ thể và rất con người.
Vì những lý do trên, Harry Potter không chỉ là một bộ truyện để đọc một lần rồi thôi. Nó là nơi nhiều người từng tìm thấy sự an ủi, niềm hy vọng, và một phần của chính mình.
Còn bạn thì sao? Bạn đọc Harry Potter lần đầu tiên vào năm bao nhiêu tuổi? Bạn có thích bộ truyện này không? Nhân vật nào để lại trong bạn nhiều ấn tượng nhất?
ーーー☕ーーー
Mua bộ sách: https://s.shopee.vn/50Saxb3kJe
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét